ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ އަގުތައް އުފުލި، މެދުއިރުމަތީގެ މަސްރަހު އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެކަމުގެ ބިރު އޮތް މި ދަނޑިވަޅުގައި، އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ކުރެވެމުންދާ މަޝްވަރާތަކަކީ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ، މި މަޝްވަރާތަކުގެ ނަތީޖާއިން ދުނިޔޭގެ އިގުތިސާދަށް ސީދާ އަސަރުކުރާނެތީއެވެ. އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި މިހާރު ކުރެވެމުންދަނީ ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނައުމުގެ މަޝްވަރާތަކެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އާދައިގެ ކުޑަ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީގައި އެތައް ގައުމެއްގެ މަސްލަހަތު އެކުލެވިގެންވެއެވެ.
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ އީރާނާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމުގައި އަވަސްވެނުގަތުމަށް އެމެރިކާގެ މަންދޫބުންނަށް އަންގަވާފައެވެ. މީގެ ކުރިން އެއްބަސްވުމަކާ ވަރަށް ގާތަށް އާދެވިފައިވާކަމަށް ވިދާޅުވުމަށްފަހު، ޓްރަމްޕް މިހާރު ވިދާޅުވަނީ ދެ ފަރާތުންވެސް ވަގުތު ނަގައިގެން ކަންކަން ރަނގަޅަށް ނިންމަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އީރާނުގެ ހާރިޖީ ވުޒާރާގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަގާއީ ވެސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދެ ގައުމު އޮތީ އެއްބަސްވުމަކާ ވަރަށް ގާތުގައި، އަދި ހަމަ އެހާ ދުރުގައެވެ. މިއިން ދޭހަކޮށްދެނީ، މައިގަނޑު ކަންކަމަށް އެއްބަސްވެވުނު ނަމަވެސް، ތަފްސީލުތަކުގައި އަދިވެސް ބޮޑެތި ހިޔާލުތަފާތުވުންތައް ހުރި ކަމެވެ.
މިހާރު މަޝްވަރާކުރެވެމުންދާ އެއްބަސްވުމުގެ މައިގަނޑު ބައިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ، ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލާފައި އޮތް އޮތުން އިތުރު 60 ދުވަހަށް ދެމެހެއްޓުމާއި، ހުރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅޭގޮތުން އިތުރު މަޝްވަރާތައް ކުރުމަށް މަގުފަހިކުރުންވެސް ހިމެނެއެވެ. އެމެރިކާގެ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިއީ އެންމެ ފަހުގެ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ފަހުމުނާމާއެކެވެ. މީގެ މާނައަކީ، އީރާނަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލުމާއި، ހިފަހައްޓާފައިވާ އީރާނުގެ ފައިސާ ދޫކޮށްލުން ފަދަ އެންމެ އުނދަގޫ މައްސަލަތައް ނިންމާނީ ފަހުންނެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގައި އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަމަކީ ހުރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިއެވެ. މިއީ އޮމާން އާއި އީރާނާ ދެމެދު އޮންނަ ހަނި ކަނޑުގެ ސަރަހައްދެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ތެލާއި ގޭހުގެ ވިޔަފާރީގެ 20 އިންސައްތަ ދަތުރުކުރާ މައި މަގެވެ. ފެބްރުއަރީ 28 ގައި އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން އީރާނަށް ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން، އީރާނުން ވަނީ މި ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ވަރަށް ބޮޑަށް އުފުލުނެވެ. އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މާކޯ ރޫބިއޯ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ކަނޑުއޮޅި އެއްވެސް ޓޯލް (ފީ) އަކާ ނުލައި ހުޅުވާލުމުގެ ފުރުސަތު މިހާރު އެބައޮތެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ އިގުތިސާދަށް ލިބޭނެ ވަރަށް ބޮޑު ލުޔެކެވެ.
ދެން އޮތީ ނިއުކްލިއާ މައްސަލައެވެ. ހަނގުރާމަ ފެށުނުއިރު، އީރާނުގައި 60 އިންސައްތައަށް ފައްކާކޮށްފައިވާ 440 ކިލޯގްރާމްގެ ޔުރޭނިއަމް ހުރިކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. ޔުރޭނިއަމް ފައްކާކުރުމަކީ އުނދަގޫ މަރުހަލާތަކެއް ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ސުމަކުން ފެށިގެން 60 އިންސައްތައަށް ފައްކާކުރުމަކީ އެންމެ އުނދަގޫ އަދި އެންމެ ގިނަ ވަގުތު ނަގާ މަރުހަލާއެވެ. ނަމަވެސް 60 އިންސައްތައިން 90 އިންސައްތައަށް ގެންދިއުމަކީ ވަރަށް ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވަނީ 90 އިންސައްތައަށް ފައްކާކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމްއެވެ. އެހެންކަމުން، އީރާނުން ހަތިޔާރު އުފެއްދުމާ ދެމެދު އޮތީ ވަރަށް ކުޑަ ރާސްތާއެއް ކަމަށް އެމެރިކާ ތުހުމަތު ކުރެއެވެ. ނަމަވެސް، އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއަން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އީރާނުން ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރެއް އުފައްދަން މަސައްކަތް ނުކުރާކަން ދުނިޔެއަށް ޔަގީންކޮށްދޭން ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށެވެ. ބައެއް ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުން، ފައްކާކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމް އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކުރުމަށް އީރާނުން އެއްބަސްވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
މި އެއްބަސްވުމާ ގުޅިގެން އެމެރިކާގެ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ އެތެރޭގައި ވަނީ ހިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދިފައެވެ. ސެނެޓާ ޓެޑް ކްރޫޒް ފަދަ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވަނީ ޓްރަމްޕްގެ ނިންމުންތަކަކީ ވަރަށް ގޯސް ނިންމުން ތަކެކެވެ. އަދި ސެނެޓުގެ އާމްޑް ސާވިސަސް ކޮމިޓީގެ މުގައްރިރު ރޮޖާ ވިކާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 60 ދުވަހަށް ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލައިފިނަމަ، “އޮޕަރޭޝަން އެޕިކް ފިއުރީ” އިން ހޯދި ހުރިހާ ކާމިޔާބީއެއް ގެއްލިގެންދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ހައުސް ފޮރިން އެފެއާޒް ކޮމިޓީގެ މެމްބަރު މައިކް ލޯލާ ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި، މިއީ އީރާނުގެ ސަރުކާރު ހަގީގީ މަޝްވަރާތަކަކަށް ގެނައުމަށް ލިބުނު ކާމިޔާބީއެކެވެ. މި ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކުން އެނގެނީ، އެމެރިކާގެ އެތެރޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހުގައިވެސް މި މައްސަލައަކީ ވަރަށް ހޫނު މައުޟޫއެއް ކަމެވެ.
އޭޕްރީލް މަހުގެ ކުރީކޮޅު ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލުމަށް އެއްބަސްވުމާއެކު، އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކޮށްފައެވެ. ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ރަސްމީ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރެވެންދެން މި ފިޔަވަޅުތައް ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ނައިބު ބޮޑުވަޒީރު އިސްހާގު ދާރު މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރައްވަމުން ގެންދަވާއިރު، އޭނާ ވިދާޅުވީ ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ނެރެވިދާނެކަމުގެ އުންމީދު އެބައޮތް ކަމަށެވެ. މި މަޝްވަރާތަކަކީ މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަޖެހުމަށާއި ދުނިޔޭގެ އިގުތިސާދަށް އޮތް ވަރަށް ނާޒުކު ފިޔަވަޅެކެވެ. ކޮންމެ ގޮތަކަށް ނިމުނަސް، މީގެ އަސަރު މުޅި ދުނިޔެއަށް ކުރާނެއެވެ.
