ހއ. އަތޮޅުގެ ރީތި ފަޅެއްގެ ތެރޭގައި އޮންނަ ދޮނަކުޅިއަކީ މިއަދު ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސުވަރުގެއެއްގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވީ ނަމަވެސް އެ ރަށުގެ ފަސްގަނޑުގެ ދަށުގައި ވަނީ ދިވެހި ތާރީހުގެ ނުހަނު މުހިންމު އަދި އެހާމެ ހިތްދަތި ހާދިސާތަކެއް ފޮރުވިފައެވެ. މި ރަށަކީ އިހުޒަމާނުގައި ދިވެހިން އާބާދުވެ އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް ބިނާކޮށްފައިވާ ރަށެއްކަން އެ ރަށުން ފެންނަން ހުރި އާސާރީ ނިޝާންތަކުންނާއި ކާބަފައިންގެ ދުލުން ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކުން ސާބިތުވެއެވެ.
ދޮނަކުޅިން ފެންނަން ހުރި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އާސާރީ ބިނާއަކީ، އެ ރަށުގައި އިހުގައި ހުރި މިސްކިތެއްގެ ތަރާގަނޑެވެ. މި ތަނަކީ މިހާރު ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލާކުވެ ގާގަނޑުތަކެއްގެ ސިފައިގައި އޮތް ތަނެއް ނަމަވެސް އޭގެ ބޮޑުމިނާއި ބިނާކޮށްފައިވާ ގޮތުން އެއީ އޭރުގެ މީހުން އަޅުކަންކޮށް އުޅުނު މުހިންމު ބިނާއެއްކަން އެނގެއެވެ.
މި ތަރާގަނޑުގެ ދިގުމިނުގައި 22 ފޫޓް 11 އިންޗި ހުރިއިރު، ފުޅާމިނުގައި 7 ފޫޓް 11 އިންޗި ހުރެއެވެ. ރާއްޖޭގެ ތާރީހުގެ މާހިރު އަދި ގިނަ ދިރާސާތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ އަލްއުސްތާޒު މުހައްމަދު އިބްރާހީމް ލުތުފީ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މި ބިނާއަކީ ހއ. ދައްޕަރުން ފެނުނު އާސާރީ މިސްކިތުގެ ތަރާގަނޑާ ވަރަށް އެއްގޮތް ބިނާއެކެވެ. މި ތަނުގެ ކައިރީގައި ދުވަސްވީ ގަބުރުސްތާނެއް އޮތުމަކީ މި ރަށަކީ ވަރުގަދަ އާބާދީއެއް ދިރިއުޅުނު ރަށެއްކަން ހާމަކޮށްދޭ އެންމެ ބޮޑު އެއް ހެއްކެވެ.
މިއީ މަލާބާރީންނާއި ކަނޑުފޭރޭ މީހުންގެ މައި މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރި ރަށެއް
ރަށުގެ ދުވަސްވީ މީހުންނާއި ކައިރި ރަށްރަށުގެ މީހުންގެ ދުލުން ކިޔައިދޭ ތާރީހީ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު ދޮނަކުޅިއަކީ މަލާބާރީންނާއި ދެކުނު އިންޑިޔާގެ ކަނޑުފޭރޭ މީހުންގެ މައި މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރި ރަށެކެވެ.
މި ރަށުގެ ގުދުރަތީ ރައްކާތެރިކަމާއި ފަޅުގެ ފުންމިނުގެ ސަބަބުން ކަނޑުފޭރޭ މީހުންގެ އުޅަނދުފަހަރު ބަނދަރުކޮށްލައިގެން ތިބުމަށް މި ރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭނުންކުރިކަމަށް ރަށުގެ ދުވަސްވީ މީހުން ކިޔާދެއެވެ. އެމީހުން ދޮނަކުޅި ބޭނުންކުރީ ރާއްޖޭގެ އުތުރުގެ ރަށްތަކަށް ހަމަލާދިނުމަށާއި ފޭރޭ ތަކެތި ރައްކާކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ "ބޭސް" އެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
މިކަމުގެ ސަބަބުން މި ރަށުގައި އޭރު ދިރިއުޅުނު ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް އުފުލަންޖެހުނު ތަކުލީފުތަކަކީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ހިތްދަތި ކަންތައްތަކެއް ގޮތުގައި އެ ފަރާތްތަކުން ސިފަ ކުރެއެވެ.
ދޮނަކުޅީގެ ރައްޔިތުން ރަށުން ފައިބަން ޖެހުން
ދޮނަކުޅީގެ ރައްޔިތުން އެ ރަށް ދޫކޮށް ފައިބަން ޖެހުނު ސަބަބާ ބެހޭގޮތުން ދެކެވޭ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު، އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ކަނޑުފޭރޭ މީހުންގެ ނާމާންކަމާއި އަނިޔާވެރިކަމެވެ. މަލާބާރީން ރަށަށް އަރައި ރައްޔިތުންގެ މުދާ ފޭރި، އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންނަށް ގޯނާކޮށް މީހުން މަރައި ހެދުމަކީ އާންމު ކަމަކަށް ވި ކަމަށް ރަށުގެ އިސްރަށްވެހިން ކިޔާދެއެވެ.
ރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮތް ބިރުވެރިކަން ބޮޑުވެ އެންމެ ފަހުން އަމާންކަން ހޯދުމަށްޓަކައި މުޅި އާބާދީ އެކުގައި ރަށް ދޫކޮށް ހިޖުރަކުރީކަމަށް ބުނެވެއެވެ. ބައެއް ރިވާޔަތްތަކުގައިވާ ގޮތުން މި މީހުން ގޮސް ވަޒަންވެރިވީ ހއ. އަތޮޅުގެ އެހެން ރަށްރަށުގައެވެ. މިއަދުވެސް އެ ރަށްރަށުގެ ބައެއް އާއިލާތަކަކީ ދޮނަކުޅީގެ އަސްލު ރައްޔިތުންގެ ދަރިކޮޅުތައް ކަމަށް ބުނެއުޅެއެވެ.
މި ރަށުން ފެންނަން ހުރި އާސާރީ ތަންތަނަކީ ހަމައެކަނި ގާގަނޑުތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިވެހިންގެ ކެތްތެރިކަމާއި އިސްލާމީ ވަހުދަތާއި އަދި އިސްތިއުމާރީ ބާރުތަކާ ދެކޮޅަށް ކުރި ހިތްދަތި ތަޖުރިބާތަކުގެ ހިމޭން ހެކިވެރިންނެވެ.
ދޮނަކުޅީގެ ތާރީހަކީ ދިވެހި އުތުރުގެ ތާރީހާ ނުހަނު ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ އަދި ދިރާސާކޮށް ރައްކާތެރިކުރަންޖެހޭ މުހިންމު ތާރީހެކެވެ. މިއަދު އެ ރަށަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އެ އާސާރީ ބިނާތަކުގެ ކައިރިން ހިނގާލާއިރު މީގެ އެތައް ސަތޭކަ އަހަރެއް ކުރިން އެތަނުގައި އޮތް ދިވެހި އާބާދީގެ މުއްސަނދި ސަގާފަތާއި އެބައިމީހުން ތަހައްމަލުކުރި ބިރުވެރި ދުވަސްތަކުގެ އިހުސާސް ކުރެވޭނެކަން ކަށަވަރެވެ.
