ރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ތެރެއިން އާބާދީ މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ގޮންޖެހުންތަކާ ދިމާވާ މަދު ރަށްރަށް އެބަހުއްޓެވެ. އޭގެތެރެއިން ވ. ރަކީދޫއަކީ މިފަދަ ތަކްލީފްތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ރަށެކެވެ. 376 މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮތް ރަކީދޫގައި މި ވަގުތު ދިރިއުޅެމުން އަންނަނީ 110 މީހުންނެވެ. އެއީ އެ ރަށުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ބިދޭސީންނާ އެކުގައެވެ. ހަމައެކަނި އެ ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ބަަލައިފި ނަމަ އެ އަދަދު އުޅެނީ 70 ގައެވެ.
އާބާދީ މަދު ރަށްރަށުގެ ތެރެއިން ރަކީދޫއަކީ ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ރަށެކެވެ. އެގޮތުން ރަށުގެ އާބާދީ މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ރަށުގެ ތަރައްގީގެ ގިނަ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ނުގެންދެވި ހުއްޓިފައި އޮތުމުގެ އިތުރުން، އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ އެ ރަށުގައި ކުދިންނަށް ކިޔަވައިދޭނެ ސްކޫލެއް ނެތުމެވެ.
ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުލް މައުމޫން އަބްދުލް ގައްޔޫމްގެ ވެރިކަމުގައި ރަކީދޫގައި ކިޔަވައިދެމުން ދިޔަ ސްކޫލް ވަނީ ބަންދުކޮށްފައެވެ. އޭގެ 16 އަހަރު ފަހުން 2023 ގައި އެ ރަށުގައި ސަރުކާރު ސްކޫލް ހުޅުވައި ކިޔަވައިދޭން ފެށީ 5 ވަރަކަށް ދަރިވަރުންނާއެކުގައެވެ. ނަމަވެސް ސްކޫލް ހުޅުވައި ކިޔަވައި ދޭން ފެށި ކަމުގައި ވީ ނަމަވެސް މާ ގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ އެ އާއިލާތައް ވެސް އެހެން ރަށްރަށަށް ހިޖުރަ ކުރުމުން އެ ސްކޫލް ވެސް ވަނީ ބަންދު ކޮށްފައެވެ.
އެ ރަށުގެ ކައުންސިލް ރައީސް އަބްދުﷲ ރަޝީދު 'ދަ ޕްރެސް' އަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، އެ ރަށުގެ ސްކޫލް ބަންދުވެފައި ވަނީ މީގެ 19 އަހަރު ކުރިން ކަމަށާއި ރާއްޖޭގައި ކައުންސިލްތައް އުފެދިގެން އައި 2011 ގައި ވެސް އެ ރަށުގައި ސްކޫލް ނެތް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ ވަގުތު އެ ރަށުގައި ތިބި ތުއްތު ކުދިންގެ ތެރެއިން 13 ވަރަަކަށް ދަރިވަރުންނާ އެކު ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން ޓީޗަރަކަށް މުސާރަ ދީގެން 2013 ގައި ޕްރީ ސްކޫލްގައި ކިޔަވައިދޭން ފެށި ކަމަށެވެ.
މި ގޮތަށް ހިންގި ޕްރީ ސްކޫލް ވެސް ކުރިއަށް ގެންދެވުނީ ދެ ތިން އަހަރު ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރަަކަށް ފަހު އަހަރެއް ކިޔަވަން އައި ކުދިން މަދުވަމުން ދިއުމުން އެ ސްކޫލް ވެސް ހުއްޓާލަން ޖެހުނީ ކަން އޭނާ ފަހާގަ ކުރެއްވިއެވެ. އޭގެ ފަހުން އެ ރަށުގައި ސަރުކާރު ފަރާތުން ސްކޫލެއް ހުޅުވި ކަމަށާއި އެ ސްކޫލް ހުޅުވީ 2023 ގައިެވެ. އެ ސްކޫލް ވެސް ބަނދު ކުރަން ޖެހުނީ ސްކޫލަށް ކިޔަވަން ދާނެ ދަރިވަރުން ނެތުމުންނެވެ.
ދަރިންނަށް ރަނގަޅު ތައުލީމެއް ދިނުމަށާއި ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް ހޯދުމަށް އެ ރަށުގެ އާއިލާތައް މާލެއަށް ހިޖުރަ ކުރަން ފެށީ މީގެ އެތައް އަހަރުތަކެއް ކުރިންނެވެ. އެ ގޮތުން ކޮންމެ އަހަރު އާއިލާތަކެއް ބަދަލުވަމުން ވަމުން އައިސް މި ވަގުތު ރަށުގައި ތިބީ ދޮށީ އުމުރުފުރައިގެ ބައެއް މީހުންނާއި ބައެއް ޒުވާނުންނެވެ. ގިނަ ގޭބިސީތައް ފަޅުވެފައިވާ އިރު، މަދު ގޭބިސީތަކުގައި މީހުން ދިރިއުޅެމުން އަންނަ އިރު އެ އާއިލާތކުގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ބޭނުންވަނީ ދަރިން ހިޖުރަކުރި ރަށްރަށަށް ބަދަލުވާށެވެ.
ދިރިއުޅުމުގައި އެކަނިވެރިކަން އިހްސާސްވުމުން ދަރިން ކައިރިއަށް ދާން ބޭނުންވި ނަމަވެސް އެކަމަށް ވެސް ހުރަސްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެ ހުރަސްތަކުގެ ތެރޭގައި އެ އާއިލާތަކުގެ ތެރެއިން މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ އާއިލާތަކުގެ މާލީ ހާލަތު ތަން ނުދިނުމަކީ އެއް މައްސަލައެވެ. މާލޭގައި ކުދި ތަންތަންކޮޅު ކުއްޔަށް ހިފައިގެން ދަރިންނަށް ކިޔަވައިދިނުމަށް ހިޖުރަ ކުރި އާއިލާތަކަށް މައިންބަފައިން ގެނެސްގެން އުޅޭ ނަމަ އެއަށް ވުރެ ބޮޑު ކުލީގައި ބޮޑުތަނެއް ކުއްޔަށް ހިފަން ޖެހެއެވެ. މާލީގޮތުން ދިމާވާ ގޮން ޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން އާއިލާގެ ދޮށީ އުމުރުގެ މީހުން ރަށުގައި ތިބެން ޖެހެނީ މި ސަބަބާ ހެދިއެވެ.
އަނެއް ބައި އާއިލާ އިން ބުނާ ގޮތުގައި ޒަމާނުއްސުރެއް ރަށުގައި ދިރިއުޅުމުގެ ސަބަބުން އަމިއްލަ ފަސްގަނޑަށް ޖެހިފައިވާ ލޯތްބެއްގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުން އެހެން ރަށަކަށް ބަދަލު ކުރަން ބޭނުން ނުވާ މީހުން ވެސް އުޅެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ވަރަށް މަދު ބައެކެވެ.
ރަކީދޫގައި ލޯކަލް ޓުއަރިޒަމް ފުޅާ ވެފައި ވާ އިރު، އެ ރަށުގެ މީހުން އެހެން ރަށަކަށް ބަދަލުވާން ވިސްނި ނަމަވެސް މި ވިޔަފާރިއަށް އިންވެސްޓްކޮށްގެން ފެށި މީހުންނަށް އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. ނަމަވެސް މި ސަރުކާރުން ވަނީ ރަކީދޫގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުން އެދޭ ނަމަ އެމީހުން އެހެން ރަށަކަށް ބަދަލުކޮށްދޭނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.
އެ ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ބޮޑު ތަކްލީފަކަށް ވެފައިވާ ދެވަނަ ކަމަކީ ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގައި ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކެވެ. އެ ރަށުގައި މާލެއަށް ދަތުރުކުރުމަށް ލޯންޗެއް ނެތުމުން އެރަށަށް މީހުން ދަތުރުކޮށް އުޅެނީ ތ. އަތޮޅަށް ނުވަތަ މ. އަތޮޅަށް ދަތުރުކުރާ ލޯންޗުތަކުގައެވެ. އެ ލޯންޗުތަކުގެ އަގަށް ބަލާއިރު އަގު މިއުޅެނީ 650 އާއި 600 ރުފިޔާ އާ ދެމެދުގެ އަގެއް ގައެވެ.
ދަތުރުފަތުރަށް މިހާ ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރަން ޖެހުމަކީ އެ ރަށު މީހުންގެ ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. ލޯންޗުގެ ހިދުމަތް ސީދާ އެ ރަށުން ލިބެން ނެތް ނަމަވެސް މާލެއަށް ދަތުރުކުރާ ލޯކަލް ފެރީއެއް އޮވެއެވެ. އެ ފެރީގެ ހިދުމަތް ހޯދަން ބަލާ އިރު މާލެއަށް ދަތުރުކުރަން 7 ގަޑިއިރު ހޭދަވެއެވެ. ދަތުރު ކުރުމަށް މިހާ ވަގުތު ހޭދަވަނީ ގިނަ ރަށްރަށުގައި އެ ފެރީ ޖައްސާފައި ދާތީ ކަމަށް އެ ރަށު މީހުން ބުނެއެވެ.
އެ ރަށުގެ ދެ ގެސްޓްހައުސް ހުންނަ އިރު، ސީޒަން ދުވަސް ވަރު އެ ގެސްޓްހައުސްތަކަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ޓޫރިސްޓުން ޒިޔާރަތް ކުރެއެވެ. ސީޒަން ދުވަސްވަރު ނިމި ޗުއްޓީ ދުވަސްވަރާ ދިމާކޮށް އެރަށަކީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ދިވެހިން ވެސް ގޮސް އުޅޭ ރަށެކެވެ. ހާއްސަކޮށް އީދު ދުވަސްވަރަކީ މާލެ ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅޭ ރަކީދޫ ރައްޔިތުން ވެސް ރަށަށް ދާ ދުވަސްވަރެއް ކަމަށާއި އީދޫ ކުޅިވަރު ބެލުމަށް މެހެމާނުން ވެސް އެރަށަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއެވެ.
އާބާދީ މަދުވުމުގެ ރަކީދޫގައި ސްކޫލް ހިންގުމަށާއި ތަރައްގީއަށް ކުރަންޖެހޭ އެކި އެކި މަސައްކަތްތައް ކުރުމުގައި ތަފާތު ހުރަސްތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ހާލަތަށް ބަަލައި ލިބެން ހުރި ވަސީލަތެއް ބޭނުންކޮށްގެން އެ ހުރަސްތައް ގިރާކުރަމުން އެ ރަށުގެ ރައްޔިތުން މަސައްކަތް ކުރަނީ އިޖްތިމާއީ ވަރަށް ރަނގަޅު ރޫހަކާ އެކީގައެވެ. ރަކީދުއަކީ ރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ އެންމެ ކުޑަ އެއް ރަށް ކަމަށް ވިއަސް އެރަށުގެ ރައްޔިތުންނަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ކުރިމަގާމެދު ވަރަށް ފުންކޮށް ވިސްނާ ވަރަށް ފޮނި އުއްމީދުތަކެއް ކުރަމުން އަންނަ ބައެކެވެ. އަދި ވަރަށް އެކުވެރި، އަނެކުންނަށް އަޅާލާ އަދި ހާއްސަކޮށް މެހެމާނުންނަށް ކަމޭހިތާ ރައްޔިތުންތަކެއް އުޅޭ ރަށެކެވެ.
