އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކާއި ކަނޑުގެ މަގުތައް ބަންދުކޮށްފައި އޮތް އޮތުން ދެމެހެއްޓުމާއެކު، އެ ގައުމާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ގާއިމުކޮށްފައިވާ ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރަން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ނިންމަވައިފިއެވެ.
މި ނިންމެވުން ޓްރަމްޕް އިއުލާނުކުރެއްވީ، ދެ ހަފުތާގެ މުއްދަތަށް ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ބުދަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ހަމަވާން ކުޑަތަންވެފައި ވަނިކޮށެވެ. ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މި މުއްދަތު އިތުރުކުރެއްވީ ސުލްހައިގެ ވާހަކަތައް މެދުވެރިއެއްގެ ގޮތުން ކުރިއަށްގެންދާ ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ސެހްބާޒް ސަރީފާއި އެ ގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ އިސްވެރިޔާ އާސިމް މުނީރުގެ އެދިވަޑައިގަތުމުގެ މަތިންނެވެ. ނަމަވެސް، އީރާނުން ވަކި ގޮތެއް ނިންމައި އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވެންދެން އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އީރާނުގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތައް ބަންދުކޮށްފައި ބާއްވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
އެމެރިކާއިން އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކޮށްފައި އޮތުމަކީ ހަނގުރާމައިގެ އަމަލެއް ކަމަށާއި، އެއީ ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ހިލާފު ކަމެއް ކަމަށް އީރާނުގެ ހާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ސަލާމަތްވާނެ ގޮތާއި، ގައުމުގެ މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްކުރާނެ ގޮތް އީރާނަށް އެނގޭ ކަމަށެވެ. މި މައްސަލައިގައި ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން، ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިރަށް އިސްލާމްއާބާދުގައި ބާއްވަން ހަމަޖެހިފައި އޮތް ސުލްހައިގެ ވާހަކަތަކުގެ ދެވަނަ ބުރަށް އީރާނުން ހާޒިރުވާނެ ކަމާމެދު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ. އީރާނުން ބުނަމުން ދަނީ އެމެރިކާގެ ބިރުދެއްކުންތަކަށް ބޯނުލަނބާނެ ކަމަށެވެ.
މި ނުތަނަވަސްކަމާ ގުޅިގެން، އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވެންސް ޕާކިސްތާނަށް ކުރައްވަން ހަމަޖެހިފައި އޮތް ދަތުރުވެސް މިހާރު ވަނީ ފަސްކުރައްވާފައެވެ. އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލުންނާ ހަވާލާދީ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ދަތުރު ފަސްކުރެއްވީ ވާހަކަތަކުގައި ބައިވެރިވުމާމެދު އީރާނުން ވަކި ގޮތެއް އަންގާފައި ނުވާތީއެވެ. އެމެރިކާއިން ބޭނުންވަނީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް އެއްކޮށް ހުއްޓާލުމަށާއި، މިސައިލް އުފެއްދުން މަދުކުރުމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން ސަރަހައްދީ ހަތިޔާރުއެޅި ޖަމާއަތްތަކަށް އީރާނުން ދެމުންދާ އެހީތެރިކަން ހުއްޓާލުމަށްވެސް އެމެރިކާއިން ދަނީ ބާރުއަޅަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން ވަނީ މި ކަންކަމަށް ދެކޮޅުހަދައި، އެ ގައުމުގެ ދިފާއީ ބާރުތައް ދޫކޮށްނުލާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.
ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އީރާނުގެ ސަރުކާރުގެ އެތެރޭގައި ވަރަށް ބޮޑެތި ބައިބައިވުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. މިއީ މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން އީރާނަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި އެ ގައުމުގެ އޭރުގެ ސުޕްރީމް ލީޑަރު އަލީ ހާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލުމާ ގުޅިގެން އުފެދިފައިވާ ހާލަތެއް ކަމަށް މަސްރަހު ދިރާސާ ކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. އަލީ ހާމަނާއީ އަވަހާރަވުމަށްފަހު، އީރާނުގެ އާ ސުޕްރީމް ލީޑަރަކަށް އޭނާގެ ދަރިކަލުން މުޖުތަބާ ހާމަނާއީ ވަނީ އައްޔަންކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް، ހަމަލާތަކުގައި ލިބުނު އަނިޔާތަކަކާ ގުޅިގެން މުޖުތަބާ ހާމަނާއީ އޮންނެވީ ހޭނެތިފައި ކަމަށާއި، ގައުމު ހިންގުމުގެ ގާބިލުކަން އޭނާގެ ކިބައިގައި މިވަގުތު ނެތް ކަމަށް އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކާ ހަވާލާދީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މީޑިއާތަކުން ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފައެވެ.
އީރާނުގެ އެތެރޭގެ ހާލަތު މިހެން އޮތް ނަމަވެސް، އެ ގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ދަނީ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންނެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރީގެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރާ ހުރުމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށް، އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރާ ބޯޓުފަހަރަށް އީރާނުން ދަނީ ހުރަސްއަޅަމުންނެވެ. މިގޮތުން އިންޑިއާގެ ދިދަ ނަގައިގެން ދަތުރުކުރި ދެ ބޯޓަކަށް އީރާނުގެ ސިފައިން ބަޑިން ހަމަލާދީފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.
އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކޮށް، އެ ގައުމަށް މުދާ އެތެރެކުރުމާއި ބޭރުކުރުން ހުއްޓުވާފައެވެ. މި ކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބާޒާރަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ލޮޅުންތަކެއް އަރައި، ތެލުގެ އަގު ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފައެވެ.
އެމެރިކާއިން ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުން ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ސެހްބާޒް ސަރީފް ވަނީ އެކަމަށް މަރުހަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ދެ ފަރާތުންވެސް މި އެއްބަސްވުމަށް އިހުތިރާމުކޮށް، އިސްލާމްއާބާދުގައި ބާއްވާ ވާހަކަތަކުގެ ތެރެއިން ދާއިމީ ސުލްހައެއް ގާއިމުކުރެވޭނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރައްވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ކަނޑުގެ މަގުތައް ބަންދުކޮށްފައި އޮތް އޮތުން ނިމުމަކަށް ނުގެނެސް، އީރާނުން ސުލްހައިގެ ވާހަކަތަކަށް އެއްބަސްވުމަކީ ނާދިރު ކަމެއް ކަމަށް މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. މިދިޔަ އޭޕްރީލް މަހުގެ އެގާރަ އަދި ބާރަ ވަނަ ދުވަހު އިސްލާމްއާބާދުގައި ބޭއްވި ފުރަތަމަ ބުރުގެ ވާހަކަތައްވެސް ނިމިގެންދިޔައީ އެއްވެސް ނަތީޖާއެއް ނުނުކުމެއެވެ.
އެމެރިކާގެ ސްޓިމްސަން ސެންޓަރުގެ ދިރާސާވެރިއެއް ކަމަށްވާ ބާބަރާ ސްލާވިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕް މި މުއްދަތު އިތުރުކުރެއްވީ ސުލްހައިގެ ވާހަކަތައް ކުރިއަށް ނުދިއުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ލަދުވެތިކަމަކުން ސަލާމަތްވެވަޑައިގަތުމަށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ މި ހަނގުރާމަ ފެށުނީއްސުރެ އެމެރިކާއިން އުއްމީދުކުރި ގޮތަށް ކަންކަން ގޮސްފައި ނުވާ ކަމަށާއި، ހުރުމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ސަބަބުން އީރާނަށް އާ ބާރުތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، އެމެރިކާއިން ހުށަހަޅާ ހަރުކަށި ޝަރުތުތައް ދޫކޮށްލައި، ސުލްހައަށް ބޭނުންވާކަން އަމަލުން ދައްކަން ޖެހޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މިއީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް އިތުބާރު ކުޑަވުމުގެ ނަތީޖާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
މި ހާލަތުގައި ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ނުތަނަވަސްކަން އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އެމެރިކާއިން ބުނަމުން ދަނީ އީރާނުން އެއްބަސްވުމަކަށް ނައިސްފިނަމަ އަލުން ހަމަލާތައް ފަށާނެ ކަމަށެވެ. އީރާނުން ބުނަމުން ދަނީ އެމެރިކާގެ ބިރުދެއްކުންތަކަށް ބޯނުލަނބާނެ ކަމަށާއި، ގައުމުގެ ދިފާއުގައި ކުރަންޖެހުނު ކޮންމެ ކަމެއް ކުރާނެ ކަމަށެވެ.
