ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެކުނުން އިންޑިއާ ކަނޑުގައި އޮންނަ ޗާގޯސް ޖަޒީރާއަކީ ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓިފައިވާ ސަރަހައްދެކެވެ. އެ ޖަޒީރާގެ ސިޔާދަތީ ބާރު މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ވެފައިވާ ތާރީހީ އެއްބަސްވުން މިހާރު ވަނީ ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައެވެ. އޭޕީ ނިއުސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި އެއްބަސްވުން މަޑުޖެހިފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އެކަމާ ދެކޮޅުހައްދަވައި، ފާޑުވިދާޅުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.
ޗާގޯސް ޖަޒީރާގެ މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި ދެ ގައުމެއްގެ ދެމެދުގައި އޮތް ބިމުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ އަސްކަރީ އަދި ސަލާމަތީ މަސްލަހަތުތަކާ ގުޅިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. ހާއްސަކޮށް އެ ޖަޒީރާގައި ހިމެނޭ އެންމެ ބޮޑު ރަށް ކަމަށްވާ ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި ގާއިމުކޮށްފައިވާ އެމެރިކާއާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ގުޅިފައިވާ އަސްކަރީ މަރުކަޒުގެ ސަބަބުން، މި މައްސަލައިގެ މުހިންމުކަން ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ.
ޑިއޭގޯ ގާސިއާގެ އަސްކަރީ މުހިންމުކަން
އެމެރިކާއިން ސިފަކުރާ ގޮތުގައި ޑިއޭގޯ ގާސިއާއަކީ މެދުއިރުމައްޗާއި، ދެކުނު އޭޝިއާ އަދި އިރުމަތީ އެފްރިކާގެ ސަލާމަތީ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި މަރުކަޒެކެވެ. މި މަރުކަޒުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 2،500 އެއްހާ މީހުން ހަރަކާތްތެރިވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ގިނައީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މުވައްޒަފުންނެވެ. މި މަރުކަޒަކީ ވިއެޓްނާމް ހަނގުރާމައިން ފެށިގެން އިރާގާއި އަފްގާނިސްތާނުގައި އެމެރިކާއިން ހިންގި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވާ ތަނެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޓެރަރިޒަމްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހުން ސިއްރުން އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް އުފުލުމަށް ބޭނުންކުރި ފްލައިޓުތަކަށް ވެސް ޑިއޭގޯ ގާސިއާ ބޭނުންކޮށްފައިވާކަން 2008 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއިން ވަނީ އިއުތިރާފުވެފައެވެ.
ފަހުގެ ތާރީހަށް ބަލާއިރު، ޑިއޭގޯ ގާސިއާގެ ބޭނުންތެރިކަން ވަނީ އިތުރަށް ފުޅާވެފައެވެ. ޔަމަނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އީރާނުގެ މަދަދު ލިބޭ ހޫތީންނަށް އަމާޒުކޮށް ވަރުގަދަ ވައިގެ ހަމަލާތަކެއް ދިނުމަށްޓަކައި، އެމެރިކާގެ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފުލޭ ބީ-2 ސްޕިރިޓް ބޮންއަޅާ ބޯޓުތައް މިދިޔަ އަހަރު ވަނީ ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި ރުކުރުވާލާފައެވެ. އަދި މިއަހަރުގެ މާޗު މަހު އީރާނުން ޑިއޭގޯ ގާސިއާއަށް އަމާޒުކޮށް މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް ދޭން މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނެ، އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ވަނީ އީރާނުގެ އެ އަމަލު ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ. އީރާނުގެ ވެރިރަށް ތެހެރާނާ 2،500 މޭލު (4،000 ކިލޯމީޓަރު) ދުރުގައި އޮންނަ މި މަރުކަޒަށް އަމާޒުކޮށް ދިން ހަމަލާތައް ވަނީ ނާކާމިޔާބުވެފައެވެ.
އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނަށް ދޭން އުޅުނު ހަމަލާތަކަށް ޑިއޭގޯ ގާސިއާ ބޭނުންކުރުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ފުރަތަމަ ދެކޮޅުހެދިއެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކަށް ހަމަލާދޭން ފެށުމުން، އީރާނުގެ މިސައިލް މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާދިނުމަށް އެމެރިކާގެ ބޯޓުތަކަށް ޑިއޭގޯ ގާސިއާއާއި އިނގިރޭސިންގެ އެހެން މަރުކަޒެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ އިނގިރޭސިވިލާތުން ދިނެވެ. އެހެންނަމަވެސް މި ހުއްދަ ދީފައިވަނީ ހަމައެކަނި "ވަކި ހާއްސަ އަދި މަދު ދިފާއީ އޮޕަރޭޝަންތަކަކަށް" ކަމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ބުނެފައިވެއެވެ.
ތާރީހީ މައްސަލައާއި އިންސާނީ ހައްގުތައް
އިންޑިއާ ކަނޑުގެ މެދުތެރޭގައި، އިންޑިއާގެ ދެކުނުން އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެކުނުން އޮންނަ 60 އަށް ވުރެ ގިނަ ރަށުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ޗާގޯސް ޖަޒީރާއަކީ 1814 ވަނަ އަހަރު ފަރަންސޭސިންގެ އަތުން އިނގިރޭސިންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ދިޔަ ތަނެކެވެ. މި މައްސަލައިގެ އަސްލު ފެށެނީ 1965 ވަނަ އަހަރު، މޮރިޝަސްއަށް މިނިވަންކަން ލިބުމުގެ ތިން އަހަރު ކުރިން، އިނގިރޭސިވިލާތުން ޗާގޯސް ޖަޒީރާ މޮރިޝަސްއާ ވަކިކުރުމާ ހިސާބުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން އިނގިރޭސިން ވަނީ އެ ސަރަހައްދަށް "ބްރިޓިޝް އިންޑިއަން އޯޝަން ޓެރިޓަރީ" ގެ ނަން ދީފައެވެ.
އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒު ބިނާކުރުމަށްޓަކައި، 1960 އާއި 1970 ގެ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އިނގިރޭސިވިލާތުން ވަނީ ޗާގޯސްގައި ދިރިއުޅެމުންދިޔަ 2،000 އެއްހާ މީހުން ގަދަކަމުން އެހެން ސަރަހައްދުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ. މި އަމަލާ ގުޅިގެން ފަހުގެ އަހަރުތަކުގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުގެ ފާޑުކިޔުންތައް އިނގިރޭސިވިލާތަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަމާޒުވެފައެވެ. އދ. އާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޯޓު (އައިސީޖޭ) އިން ވެސް ވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތުން ޗާގޯސްގައި ހިންގާ އިސްތިއުމާރީ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް ގެނެސް، އެ ޖަޒީރާގެ ސިޔާދަތީ ބާރު މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް ގޮވާލާފައެވެ.
99 އަހަރުގެ ކުއްޔާއި އެއްބަސްވުން
ބައިނަލްއަގުވާމީ ޕްރެޝަރުތަކާ ގުޅިގެން 2022 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އޭރުގެ ކޮންޒަވޭޓިވް ސަރުކާރުން މޮރިޝަސްއާއެކު މަޝްވަރާތައް ފެށިއެވެ. އަދި 2024 ވަނަ އަހަރު ކެއަރ ސްޓާމަރގެ ލޭބަރ ޕާޓީ ވެރިކަމަށް އައުމަށްފަހު މި މަޝްވަރާތައް އަލުން ފެށިއެވެ. މޮރިޝަސްގެ ސަރުކާރަށް އައި ބަދަލުތަކާއި ފައިސާގެ މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން މަޝްވަރާތައް ދިގުލައިގެން ދިޔަ ނަމަވެސް، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ވަނީ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައެވެ. މި އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލީ ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުގެ ރުހުމާއި ތާއީދު ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ޗާގޯސްގެ ސިޔާދަތީ ބާރު މޮރިޝަސްއަށް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، ޑިއޭގޯ ގާސިއާ މަދުވެގެން 99 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ހިފުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ނިންމިއެވެ. މީގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން އިނގިރޭސިވިލާތުން މޮރިޝަސްއަށް އަހަރަކު މަދުވެގެން 120 މިލިއަން ޕައުންޑް (159 މިލިއަން ޑޮލަރު) ދެއްކުމަށް ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ. އެމެރިކާގެ ދިފާއީ ވުޒާރާ (ޕެންޓަގަން) އިން ފުރަތަމަ މި އެއްބަސްވުމަށް މަރުހަބާ ކިޔައި، މިއީ ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި ހިންގާ ގުޅިފައިވާ އަސްކަރީ މަރުކަޒުގެ މުސްތަގުބަލު ކަށަވަރުވެ، އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތަށް މުހިންމު ނިންމުމެއް ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ޕެންޓަގަންއިން އޭރު ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމަށާއި ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވުމަށް ޑިއޭގޯ ގާސިއާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒަކީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ތަނެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދައުވާ
މި މައްސަލައިގެ ތެރެއަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ވެސް މިހާރު ވަނީ ވަދެފައެވެ. ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ޗާގޯސް (ފޯޅަވަހި) އަކީ ރާއްޖޭގެ ބައެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެ ރަށްތަކުގެ މައްޗަށް އެންމެ ސައްހަ ދައުވާއެއް ކުރެވެން އޮތީ ރާއްޖެއަށް ކަމަށް ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. ރައީސް އޮފީހުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށާއި މިހާރުގެ ބޮޑުވަޒީރު އެންޑީ ބާންހަމްއަށް ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ސިޓީފުޅުތަކެއް ފޮނުއްވާފައެވެ. މި ސިޓީފުޅުތަކުގައި، މޮރިޝަސްއާ ޗާގޯސް ހަވާލުކުރުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ނިންމި ނިންމުމާމެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައި، ތާރީހީ ގޮތުންނާއި ސަގާފީ ގޮތުން ޗާގޯސްއާ އެންމެ ގާތް ގުޅުމެއް އޮތީ ރާއްޖެއާ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ރާއްޖޭގެ މި ދައުވާއަށް ބާރުދެއްވައި، 16 ވަނަ ގަރުނުގެ ޗާޓަކާއި ތާރީހީ އެހެނިހެން ލިޔެކިޔުންތަކާ ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ހަވާލާދެއްވާފައެވެ. ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ލިޔެކިޔުންތަކުން ސާބިތުކޮށްދެނީ ޗާގޯސްއަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާދަތީ ބާރު ހިނގަމުންދިޔަ ސަރަހައްދެއް ކަމެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޗާގޯސްގެ ސިޔާދަތީ ބާރާމެދު މަޝްވަރާކުރުމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ދައުވަތު ދެއްވާފައެވެ. ނަމަވެސް އިނގިރޭސި ހާރިޖީ ވުޒާރާގެ ތަރުޖަމާނަކާ ހަވާލާދީ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ރާއްޖޭގެ މި ދައުވާ އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ބަލައިގެންފައެއް ނުވެއެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުން ބުނެފައިވަނީ، ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޯޓުތަކާއި މުއައްސަސާތަކުގެ ނިންމުންތަކުން ސާފުވާ ގޮތުގައި ޗާގޯސްގެ ސިޔާދަތީ ބާރުގެ މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި އިނގިރޭސިވިލާތާއި މޮރިޝަސްއާ ދެމެދު އޮތް މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ. އަދި 2022 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިވިލާތުން މޮރިޝަސްއާއެކު އެކަނި މަޝްވަރާތައް ފެށީ ވެސް އެ ސަބަބާ ހުރެ ކަމަށް އެ ގައުމުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ޗާގޯސްގެ މައްޗަށް އޮތް މޮރިޝަސްގެ ސިޔާދަތީ ބާރު ގަބޫލުކޮށް، އެ ގައުމަށް ތާއީދުކޮށްފައެވެ. އޭރުގެ ސަރުކާރުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، މޮރިޝަސްއަށް ތާއީދުކުރަން ނިންމީ އެއީ އިސްތިއުމާރީ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް އަދި ގައުމުތަކުގެ މިނިވަންކަމަށް ތާއީދުކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އަދި 2022 ވަނަ އަހަރު ރައީސް ސޯލިހު މޮރިޝަސްގެ ބޮޑުވަޒީރަށް ފޮނުއްވި ސިޓީފުޅެއްގައި، އދ. ގެ އާންމު މަޖިލީހުގައި ނަގާ ވޯޓުގައި މޮރިޝަސްއާ އެއްކޮޅަށް ރާއްޖެއިން ވޯޓުދޭނެކަން އަންގަވާފައިވެއެވެ. ކުރީގެ ސަރުކާރުން އޭރު ވަކާލާތުކުރި ގޮތުގައި، މޮރިޝަސްގެ ސިޔާދަތީ ބާރު ގަބޫލުކުރުމަކީ އިންޓަނޭޝަނަލް ޓްރައިބިއުނަލް ފޯ ދަ ލޯ އޮފް ދަ ސީ (އިޓްލޮސް) ގައި ރާއްޖެއާއި މޮރިޝަސްއާ ދެމެދު އޮތް ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގެ މައްސަލައިގައި ރާއްޖޭގެ ސްޓޭންޑަށް ބަދަލު އަންނާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެ މައްސަލައިގައި 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު އިޓްލޮސްއިން ނިންމީ، ރާއްޖެއާއި ޗާގޯސްއާ ދެމެދު ފުށުއަރާ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު ހަމަހަމައަށް ބެހުމަށެވެ. މިގޮތަށް ބެހުމުން، ފުށުއަރާ 92،563 އަކަކިލޯމީޓަރުގެ ސަރަހައްދުގެ ތެރެއިން ރާއްޖެއަށް 47،232 އަކަކިލޯމީޓަރު ލިބުނުއިރު، މޮރިޝަސްއަށް ލިބުނީ 45،331 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. އިޓްލޮސްއިން މިގޮތަށް ނިންމީ މޮރިޝަސްއިން ހުށަހެޅި ބޭސް ޕޮއިންޓްތައް ބަލައިނުގަނެ، ރާއްޖެއިން ވަކާލާތުކުރި ގޮތަށެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ކުރީގެ ސަރުކާރުގެ ނިންމުން ބަދަލުކޮށް، ޗާގޯސްގެ މައްޗަށް ރާއްޖޭގެ ހައްގެއް އޮތްކަމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ މަންސަތަކުގައި ވަކާލާތުކުރަން ފަށާފައެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ ދެކޮޅުހެދުމާއި މުސްތަގުބަލު
އެއްބަސްވުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށްދަނިކޮށް، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ މި އެއްބަސްވުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. ގްރީންލޭންޑް އެމެރިކާގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނައުމަށް ޓްރަމްޕް ގެންގުޅުއްވާ ވިސްނުމަށް ބޭރުގެ ލީޑަރުން ފާޑުކިޔަމުންދިޔަ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ޓްރަމްޕް ވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތަށް ރައްދުދެއްވާފައެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މޮރިޝަސްއަށް ޗާގޯސް ހަވާލުކުރުމަކީ "ވަރަށް ބޮޑު މޮޔަކަމެއް" ކަމަށާއި، މިއީ ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ގްރީންލޭންޑް ހޯދަންޖެހޭ އިތުރު ސަބަބެއް ކަމަށެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ މި ފާޑުވިދާޅުވުންތަކާ ގުޅިގެން، މި އެއްބަސްވުން ވަނީ ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައެވެ. އަދި މެއި މަހު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ގާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ ދައުރު ނިމުމުގެ ކުރިން މި އެއްބަސްވުން ތަސްދީގުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ގާނޫނު ފާސްކުރުމަށް ވަގުތު ނުލިބި، އެ މަސައްކަތް ވަނީ މަޑުޖެހިފައެވެ.
މި މައްސަލަ އަނެއްކާވެސް ހޫނުވެފައިވަނީ، އދ. ގެ އާންމު މަޖިލީހުގެ ހަވާސާގައި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އާ ބޮޑުވަޒީރު އެންޑީ ބާންހަމްއާ އެކު ބޭއްވެވި ބައްދަލުވުމެއްގައި ޓްރަމްޕް އަނެއްކާވެސް މި އެއްބަސްވުމަށް ފާޑުވިދާޅުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. އަންގާރަ ދުވަހު ބޭއްވި މި ބައްދަލުވުމުގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ މިއީ "ވަރަށް ގޯސް އެއްބަސްވުމެއް" ކަމަށް ސިފަކުރައްވާފައެވެ. ބޮޑުވަޒީރުކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތްތާ ދެ މަސް ވެފައިވާ ބާންހަމް މި މައްސަލައިގައި ކުރިއަށް ވަޑައިގަންނަވާނެ ގޮތެއް މީގެ ކުރިން ހާމަކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ޓްރަމްޕްގެ ފާޑުކިޔުންތަކަށްފަހު ބާންހަމް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެމެރިކާއާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން އެބައޮތް ކަމަށެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޑިފެންސް ސެކްރެޓަރީ ވެސް ސްޓްރީޓިންގ ބީބީސީއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ ތާއީދާ ނުލައި މި އެއްބަސްވުމައިގެން ކުރިއަކަށް ނުދެވޭނެއެވެ. އަދި މިހާރު އޮތް ގޮތަށް އެއްބަސްވުން ކުރިއަށްގެންދިއުމަށް ޓްރަމްޕް ދެކޮޅުހައްދަވާކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ސްޓްރީޓިންގ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާ އަދި މޮރިޝަސްއަށް ވެސް އެންމެ ރަނގަޅު ހައްލެއް ހޯދުމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.
އަނެއްކޮޅުން، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކޮންޒަވޭޓިވް ޕާޓީގެ ޑިފެންސް ސްޕޯކްސްޕާސަން ޖޭމްސް ކާޓްލިޖް ވަނީ މި އެއްބަސްވުން އެއްކޮށް އުވާލުމަށްފަހު، އެ ފައިސާ އިނގިރޭސި ސިފައިންނަށް ހަރަދުކުރުމަށް ސަރުކާރަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ. ކާޓްލިޖް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސަރުކާރުން ގައުމުގެ ދިފާއީ ކަންކަމާމެދު ސީރިއަސްވާނަމަ، ލޭބަރ ޕާޓީން ވެފައިވާ މި އެއްބަސްވުން އެއްކޮށް ބާތިލުކުރަންޖެހޭނެއެވެ. މިހާރު މި މައްސަލައިގައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން އަމަލުކުރާނެ ވަކި ގޮތެއް އަދި ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
