މާލޭގެ މަސްމާރުކޭޓަކީ ކޮންމެ ދުވަހަކު އެތައް ހާސް ބަޔަކު ހިދުމަތް ހޯދަމުން އަންނަ، މާލޭގެ އިގްތިސޯދީ އަދި އިޖުތިމާއީ ހަޔާތާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ތަނެކެވެ. ނަމަވެސް، މިއަދު އެ ތަން އޮތީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވިރާނާވެ، އާންމުންނަށް ހިދުމަތް ދިނުމަށް އެކަށީގެންނުވާ ފަދަ ހާލަތެއްގައެވެ. މި ތަން ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްގީކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ހޯދައިދިނުމަކީ ގިނަ ބަޔަކު އިންތިޒާރުކުރަމުން އަންނަ ކަމެކެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މި އިންތިޒާރަށް ނިމުމެއް ގެނައުމަށް ސަރުކާރުން ފަރުމާކުރި ބޮޑު މަޝްރޫއުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށޭނެ މަގު އަދިވެސް އޮތީ ބަންދުވެފައެވެ. ސަބަބަކަށް ވެފައިވަނީ، އިމާރާތް އަޅަން ކަނޑައަޅާފައިވާ ބިމާ ގުޅޭގޮތުން އުފެދިފައިވާ ގާނޫނީ އަދި އިދާރީ މައްސަލަތަކެކެވެ.
ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ރާވާފައިވާ ގޮތުގައި، "މާލެ ވެޓް މާކެޓް ކޮމްޕްލެކްސް" ގެ ނަމުގައި ހިންގާ މި މަޝްރޫއަކީ 116 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ ހޭދަކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދާނެ ބިޔަ މަޝްރޫއެކެވެ. މިދިޔަ މާޗް މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު ޓްރަސްޓެން މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއާ ކޮންޓްރެކްޓާ ފައިނޭންސް އުސޫލުން ހަވާލުކުރި މި މަސައްކަތުގެ ދަށުން، 85,000 އަކަފޫޓުގެ ޖާގައެއްގައި ފަސް ފަންގިފިލާގެ އިމާރާތެއް އެޅުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މި އިމާރާތުގެ ފަރުމާ ބައްޓަންކޮށްފައި ވަނީ މާރުކޭޓުގެ ހުރިހާ ހިދުމަތެއް އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުން ލިބޭނެ ގޮތަށެވެ.
އެގޮތުން، ޕާކިންއަށް ހާއްސަ ބޭސްމަންޓަކާއި، ގްރައުންޑް ފްލޯގައި މަސް މާރުކޭޓެއްގެ އިތުރުން، މަތީ ތިން ފަންގިފިލާގައި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބާވަތްތައް ވިއްކާނެ ޖާގައާއި ޓެރަސްގައި ފުޑް ކޯޓެއް ހެދުން ހިމެނެއެވެ. މި މަޝްރޫއަކީ ހަމައެކަނި އިމާރާތެއް އެޅުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ސިވިލް، ސްޓްރަކްޗަރަލް، އާކިޓެކްޗަރަލް އަދި އެމްއީޕީ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ހިމެނޭހެން، ފަޔާ ފައިޓިން ސިސްޓަމަކާއި ފަސް ލިފްޓު ބެހެއްޓުންވެސް މި މަޝްރޫއުގައި ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މަސް ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ ސްޓެއިންލެސް ސްޓީލް ކިއޮސްކްތަކާއި، ތަރުކާރީ ބަހައްޓާ ލަކުޑި ކިއޮސްކްތަކުގެ އިތުރުން ފަސް ޓަނުގެ އައިސް މެޝިނެއް ބެހެއްޓުމަށްވެސް ވަނީ ރާވާފައެވެ. މި މަޝްރޫއަށް ހިނގާނެކަމަށް ލަފާކުރާ 116,999,624.94 ރުފިޔާ އަނބުރާ ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 50 މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ބަހާލައިގެންނެވެ.
މަޝްރޫއު ނިންމުމަށް 600 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅައި، ފައިސާގެ ކަންކަން ހަމަޖެހިފައި އޮތް ނަމަވެސް، ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ބުނެފައި ވަނީ އަމަލީ މަސައްކަތް ނުފެށި ލަސްވަނީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުން ބިން ހަވާލުނުކުރުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ. އެ މިނިސްޓްރީން މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި، މާޗް 29 އިން ފެށިގެން މެއި 18 އާ ދެމެދު ހަތަރު ފަހަރެއްގެ މަތިން ސިޓީ ފޮނުވައިގެން ވެސް ކައުންސިލުން ބިން ހަވާލުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުން އޭޕްރީލް 30 ގައި ފޮނުވި ޖަވާބެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ ބިން ހަވާލުކުރުމުގެ ކުރިން މާލޭގެ މޭޔަރު، ހައުސިން މިނިސްޓަރާ ބައްދަލުކުރައްވަން ބޭނުންވެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ. މަސައްކަތް ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކީ މަޝްރޫއުގެ އަގު ބޮޑުވެ، ރައްޔިތުންނަށް ލިބެންޖެހޭ ހިދުމަތްތަކުން މަހްރޫމުވާނެ ކަމެއް ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
ނަމަވެސް މި މައްސަލައިގައި ކައުންސިލުން އަމަލުކުރަމުންދާ ގޮތުގެ ސަބަބުތައް، މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގައި މިއަދު ބޭއްވި އާންމު ޖަލްސާގައި ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. ކައުންސިލުން ބުނި ގޮތުގައި، އެ ބިން ހަވާލުކުރުމަށް އެދި ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗާ މިނިސްޓްރީންނާއި ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ތަކުރާރުކޮށް އެދެމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އެ ތަނަކީ ނިމިދިޔަ ދައުރުގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ދެ ކުންފުންޏަކާއެކު އެއްބަސްވުންތަކެއް ހަދާފައިވާ ބިމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ގާނޫނީ ގޮތުން އެ ކޮންޓްރެކްޓްތައް ބާތިލުކުރުމަށްފަހު މެނުވީ އެހެން ފަރާތަކަށް ބިން ދޫކުރެވެން ނެތްކަމަށް ކައުންސިލުން ވަނީ ނިންމާފައެވެ.
މި ކަމާ ގުޅޭގޮތުން މާލޭގެ މޭޔަރު އާދަމް އާޒިމް ވިދާޅުވީ، “އެހެން ފަރާތަކާ ހަވާލުކޮށްފައި އޮންނަ ބިމެއް، އެ ކޮންޓްރެކްޓް ބާތިލް ނުކޮށް ދެވަނަ ފަރާތަކަށް ނުދެވޭނެ. އެހެން އޮތް ކަމެއް، އެ ބޭފުޅުންނަށް އެނގިތިއްބަވައިގެން، ސިޓީ ކައުންސިލާ މަޝްވަރާ ވެސް ނުކޮށް އެ ބޭފުޅުން އަތުގައި ނެތް ބިމެއް އިތުރު އެހެން ބަޔަކަށް އެގްރީމެންޓްކޮށް، ސަރުކާރު ފަރާތުން ހައުސިން މިނިސްޓަރު ސޮއި ކުރުމަކީ އަޅުގަނޑު ދެކޭ ގޮތުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ގާނޫނާ ހިލާފު އަމަލެއް،” ކަމަށެވެ. މޭޔަރު އިތުރަށް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރު ބަދުނާމުވެ، ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ގެއްލިގެންދެއެވެ.
މި މައްސަލައިގެ ތަފްސީލުތައް ބަޔާންކޮށް ހައުސިން މިނިސްޓްރީއަށް މިހާރު ވަނީ ކައުންސިލުން ސިޓީއެއް ފޮނުވާފައެވެ. އެ ސިޓީގައި، ކުރިން ވެފައިވާ ދެ އެއްބަސްވުމުގެ މައުލޫމާތާއި، އޭރުގެ ހައުސިން މިނިސްޓްރީން އެ ޕްރޮޖެކްޓް ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމުމުން ލިޔެކިޔުންތައް ގެންގޮސްފައި ވަނީ އުސޫލާ ހިލާފަށްކަން ފާހަގަކޮށްފައި ވެއެވެ. އަދި ބިން ހަވާލުކުރެވޭނީ ކުރީގެ އެއްބަސްވުންތައް ބާތިލުކުރުމަށްފަހު ކަމަށްވެސް އަންގާފައި ވެއެވެ.
މި ކޯޅުމުގެ ތެރެއިންވެސް، ކައުންސިލުން ވަނީ ހައުސިން މިނިސްޓްރީއާ ބައްދަލުކޮށް މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރަން ނިންމާފައެވެ. މޭޔަރު އާޒިމް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ރަނގަޅު ފެންވަރެއްގައި މާރުކޭޓު ތަރައްގީކޮށް ރައްޔިތުންނަށް ހިދުމަތް ލިބޭނެ މަގު ފަހިކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހިފައިވާ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، އެކަން ކުރެވެން އޮތީ ގާނޫނީ ގޮތުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތްތައް ފުރިހަމަކޮށް، ބިމުގެ މިލްކުވެރިކަމާއި އެއްބަސްވުންތަކުގެ މައްސަލައަށް ސާފު ހައްލެއް ލިބިގެންނެވެ. ރައްޔިތުން އެދެނީ ސަރުކާރާއި ކައުންސިލުން ގުޅިގެން މި މައްސަލަ އަވަހަށް ހައްލުކޮށް، މާލޭގެ މޫނުމަތި ބަދަލުކޮށްލާނެ މި ޒަމާނީ މާރުކޭޓުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށިގެން ދިއުމެވެ.
މާލޭގެ މާރުކޭޓު ތަރައްގީކުރުމުގެ މަޝްރޫއަކީ މާލޭގެ ރައްޔިތުންނާއި، މާލެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ އެތައް ބަޔަކަށް އިންތިހާއަށް ބޭނުންޖެހިފައިވާ މުހިންމު މަޝްރޫއެކެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ބޮޑު މަޝްރޫއެއްގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ބިމުގެ މިލްކުވެރިކަމާއި ގާނޫނީ އެއްބަސްވުންތަކުގެ މައްސަލައިގައި ހުއްޓިފައި އޮތުމަކީ ހިތާމަހުރި ކަމެކެވެ.
ސަރުކާރާއި މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ މި ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކަށް އަވަސް ހައްލެއް ބޭނުންވަނީ، މީގެ ސަބަބުން ސީދާ ގޮތުންނާއި ނުސީދާ ގޮތުން ގެއްލުންވަމުން ދަނީ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ކަމަށް ވާތީއެވެ. އެހެންކަމުން ގާނޫނީ އިޖުރާއަތްތަކުގެ ތެރެއިން ދެ ފަރާތް މަޝްވަރާގެ މޭޒަށް އައިސް، މި މައްސަލަ ހައްލުކޮށް، ޒަމާނީ މާރުކޭޓުގެ ހިދުމަތް ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ދުވަހަކަށް ގިނަ ބަޔަކު އުންމީދު ކުރެއެވެ. މި މަޝްރޫއު ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިމިގެން ދިއުމަކީ މާލޭގެ ވިޔަފާރި މާހައުލަށް ލިބޭނެ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމަކަށް ވާނެއެވެ.
