އާންމު ގޮތެއްގައި ގިނަ ބަޔަކު ދެކޭ ގޮތުގައި އަންހެނުން ބޭނުންކުރާ ސެނިޓަރީ ޕެޑް ފަދަ ތަކެއްޗަކީ އަސާސީ އަދި ފަސޭހައިން ލިބެން ހުންނަ ތަކެއްޗެވެ. ނަމަވެސް ޕާކިސްތާނުގައި މި ތަކެތި މިހާތަނަށް ގިންތިކޮށްފައި އޮތީ ޓެކްސް ނެގޭ "ލަގްޒަރީ" ނުވަތަ އަގުބޮޑު މުދަލުގެ ގޮތުގައެވެ. ސީއެންއެން އިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ ސެނިޓަރީ ޕްރޮޑަކްޓްސްއާއި އާއިލާ ރޭވުމަށް ބޭނުންކުރާ ތަކެތިން ނަގާ 18 އިންސައްތައިގެ ސޭލްސް ޓެކްސް ކަނޑާލަން ނިންމައިފައެވެ. މިއީ އެ ގައުމުގެ އަންހެނުންގެ ސިއްހަތާއި އިޖުތިމާއީ ހަމަހަމަކަމަށް އެޅޭ ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ސިފަކުރެއެވެ.
ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ތާރީހީ މައްސަލަ
މި ބަދަލު ގެނައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ޒުވާން ދެ ވަކީލުން ކަމަށްވާ އުމުރުން 29 އަހަރުގެ އަހްސަން ޖަހާންގީރް ހާން އަދި 25 އަހަރުގެ މަހްނޫރް އުމަރު ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައެކެވެ. މި ދެ ވަކީލުން ވަނީ ސެނިޓަރީ ޕްރޮޑަކްޓްސްއަކީ ލަގްޒަރީ މުދަލުގެ ބަދަލުގައި އަސާސީ މުދަލެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމަށް އެދިފައެވެ. އެ މީހުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، މި ތަކެތިން ޓެކްސް ނެގުމަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ގާނޫނުއަސާސީގެ 25 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ޖިންސީ ތަފާތުކުރުންތައް މަނާކުރުމުގެ ހައްގާ ހިލާފު ކަމެކެވެ. އަދި މިއީ އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިންގެ ސިއްހަތާއި ތައުލީމަށް ހުރަސްއެޅޭ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް އެ ފަރާތުން ކޯޓުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
އަގުބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތައް
އދ.ގެ ކުޑަކުދިންނާ ބެހޭ އިދާރާ (ޔުނިސެފް) އާ ހަވާލާދީ ސީއެންއެން އިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ޕާކިސްތާނުގައި ވިޔަފާރި އުސޫލުން އުފައްދާ ސެނިޓަރީ ޕްރޮޑަކްޓްސް ބޭނުންކުރަނީ އެ ގައުމުގެ އަންހެނުންނާއި އަންހެން ކުދިންގެ ތެރެއިން އެންމެ 12 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ. ގިނަ މީހުންނަށް މި ތަކެތި ގަންނަން ނުލިބެނީ އަގުބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެގޮތުން، 18 އިންސައްތައިގެ ސޭލްސް ޓެކްސްގެ އިތުރުން، އިމްޕޯޓުކުރާ ތަކެތިން 25 އިންސައްތައިގެ ކަސްޓަމްސް ޓެކްސްއާއި އެހެނިހެން ލޯކަލް ޓެކްސްތަކާއެކު ޖުމްލަ 40 އިންސައްތައިގެ ޓެކްސްއެއް މި ތަކެތިން ނަގައެވެ.
ވޯލްޑް ބޭންކުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މެދުތެރެއާ ހަމައަށް ޕާކިސްތާނުގެ އާބާދީގެ 45 އިންސައްތަ މީހުން ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ ދުވާލަކަށް 4.20 ޑޮލަރު (ގާތްގަނޑަކަށް 1،175 ޕާކިސްތާނީ ރުޕީސް) އަށް ވުރެ ދަށް އާމްދަނީއެއްގައެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި އޮތް ގައުމެއްގައި، 10 ޕެޑު ހިމެނޭ ޕެކެޓެއް ގަތުމަށް ދުވަހު އާމްދަނީގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ބޮޑު އަދަދެއް ހޭދަކުރަން ޖެހެއެވެ.
ސަރުކާރުގެ ނިންމުމާއި ކުރިމަގު
މައްސަލައިގެ އަޑުއެހުންތަކުގައި ސަރުކާރުން ކުރިން ބުނެފައިވަނީ، މި ޓެކްސްތަކަކީ އަންހެނުންނަށް ވެސް ފައިދާކުރާ އާންމު ހިދުމަތްތަކަށް ފައިސާ ހޯދުމަށް ދައުލަތަށް ބޭނުންވާ އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ނަގާ ޓެކްސްތަކެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ފަހުން ސަރުކާރުގެ ވިސްނުން ބަދަލުވެ، މާލީ ވަޒީރު މުހައްމަދު އައުރަންގްޒޭބް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސެނިޓަރީ ޕްރޮޑަކްޓްސްއަކީ އަންހެނުންގެ ސިއްހަތަށާއި އިޖުތިމާއީ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ތަކެއްޗެވެ. މީގެ އިތުރުން، އާއިލާ ރޭވުމަށް ބޭނުންކުރާ ތަކެތިން ޓެކްސް ކަނޑާލަން ނިންމީ އެ ގައުމުގެ އާބާދީ ކަންބޮޑުވާ މިންވަރަކަށް އިތުރުވަމުންދާތީ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ޕާކިސްތާނަކީ ދުނިޔޭގެ ފަސްވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ގައުމެވެ.
ސޭލްސް ޓެކްސް ކަނޑާލުމަކީ ރަނގަޅު ފެށުމެއް ކަމަށް އދ.ގެ އަންހެނުންނާ ބެހޭ އިދާރާއިން ވެސް ވަނީ ބުނެފައެވެ. ޕާކިސްތާނުގައި މި ކަމަށް ވަކާލާތުކުރާ ޖަމިއްޔާއެއް ކަމަށްވާ 'މާހްވާރީ ޖަސްޓިސް' ގެ ކޯ-ފައުންޑަރ ބުޝްރާ މަހްނޫރް ސީއެންއެން އަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނީ، ޓެކްސް ކަނޑާލުމުން އަގަށް އަންނަ ބަދަލަށް ވުރެ ބޮޑަށް، މިއީ މައްސަރުކަންތައްތަކާ ގުޅޭގޮތުން މުޖުތަމައުގައި އޮންނަ ނުރަނގަޅު ވިސްނުންތައް ނައްތާލުމަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށެވެ. ފަހުގެ އަހަރުތަކުގައި އިންޑިއާ، ނޭޕާލް، ސްކޮޓްލެންޑް އަދި އެމެރިކާގެ ބައެއް ސްޓޭޓްތަކުން ވެސް ވަނީ ސެނިޓަރީ ޕްރޮޑަކްޓްސް އިން ނަގާ ޓެކްސް ކުޑަކުރުމަށް ނުވަތަ އެއްކޮށް ކަނޑާލުމަށް މިފަދަ އިސްލާހުތައް ގެނެސްފައެވެ.
ނަމަވެސް، ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅި ވަކީލުން ބުނާ ގޮތުގައި އެ މީހުންގެ މަސައްކަތް އަދި ނުނިމެއެވެ. އެ މީހުންގެ އަމާޒަކީ ސެނިޓަރީ ޕްރޮޑަކްޓްސް އުފައްދަން ބޭނުންކުރާ ރޯމެޓީރިއަލްސްއާއި އިމްޕޯޓުކުރާ ތަކެތިން ނަގާ ކަސްޓަމްސް ޓެކްސް ހިމެނޭ ގޮތަށް، މި ތަކެއްޗާ ގުޅޭ ހުރިހާ ޓެކްސްއެއް އެއްކޮށް އުވާލުމެވެ. މި މައްސަލައިގެ ފަހުގެ އަޑުއެހުންތައް ކޯޓުގައި ކުރިއަށްދާއިރު، ސަރުކާރުން މި ތަކެއްޗަކީ ލަގްޒަރީ މުދަލެއް ނޫންކަން ގަބޫލުކުރުމަކީ ލިބުނު ކާމިޔާބީއެއް ކަމަށް ވަކީލު ހާން ފާހަގަކުރިއެވެ.
