އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ކުރިއަށްދިޔަ ހަމަނުޖެހުންތައް ނިމުމަކަށް ގެނެސް، ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިފައިވާ ކަމަށް ދެ ގައުމުންނާއި މެދުވެރިންގެ ދައުރު އަދާކުރި ފަރާތްތަކުން ހާމަކޮށްފިއެވެ. އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ހުރިހާ މައިދާނެއްގައި ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރުން ވަގުތުން ހުއްޓާލުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ލުބުނާނުގައި ކުރިއަށްދާ ހަމަނުޖެހުންތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގައި ރަސްމީކޮށް ސޮއިކުރުން އޮންނާނީ އަންނަ ހުކުރު ދުވަހު ސްވިޓްޒަލޭންޑްގައި ކަމަށް، ސުލްހައިގެ ވާހަކަތަކުގައި މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރެއްވި ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝެހެބާޒް ޝަރީފް ވިދާޅުވިއެވެ.
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އީރާނާއެކު ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ކަންކަން މިހާރު ވަނީ ފުރިހަމަވެފައެވެ. އަދި އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކޮށް ހިސާރުކޮށްފައި އޮތް އޮތުން ނިމުމަކަށް ގެނެސް، ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ.
އީރާނުގެ ހާރިޖީ ވަޒީރުގެ ނައިބު ކާޒިމް ގަރީބްއާބާދީ ވިދާޅުވީ، އެއްބަސްވުމުގެ ލިޔުންތައް މިހާރު ވަނީ ނިމިފައެވެ. އަދި އެމެރިކާއިން އެ ގައުމުގެ ޒިންމާތައް އަދާކުރާކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު، ފަހުގެ އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ދިއުމަށް 60 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އިތުރު މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށް ގެންދާނެ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އެމެރިކާގެ ޒިންމާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިސާރު އުވާލުމާއި، ހިފަހައްޓާފައިވާ އީރާނުގެ ފައިސާ ދޫކޮށްލުން ހިމެނޭ ކަމަށް އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން ބުނެއެވެ. އީރާނުގެ ސުޕްރީމް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލުން ވެސް ވަނީ ހަމަލާތައް ވަގުތުން ހުއްޓާލުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.
މި ތާރީހީ އެއްބަސްވުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން އަންނަނީ މަރުހަބާ ކިޔަމުންނެވެ. އދ. ގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އެންޓޯނިއޯ ގުޓަރޭޒް ވިދާޅުވީ، މިއީ މައްސަލައަށް ސުލްހަވެރި ހައްލެއް ހޯދުމަށް އެޅުނު ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ރައީސް އެމަނުއެލް މެކްރޯންއާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބޮޑުވަޒީރު ކިއަރ ސްޓާމަރ ވެސް ވަނީ މި އެއްބަސްވުމަށް ތާއީދުކުރައްވައި، ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުފަތުރުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. ޖަރުމަނާއި އިޓަލީން ވެސް ވަނީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅޭގޮތުން ޔަގީންކަން ދީފިނަމަ، ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލަން ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށް ބުނެފައެވެ.
އެމެރިކާގެ އެތެރޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހުގައި ވެސް މިކަމަށް ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބެމުންދެއެވެ. އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވެންސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިއީ މެދުއިރުމައްޗަށް އަންނާނެ އާ ޒަމާނެއްގެ ފެށުމެވެ. އަދި މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ހަކަތައިގެ އަގުތައް ދަށަށް ދާނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރައްވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެމެރިކާގެ ގިނަ ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ވަނީ ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ އުފަންދުވަހާ ދިމާކޮށް މިފަދަ އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވުމުން އެކަމަށް ތައުރީފުކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ސެނެޓަރ ލިންޑްސީ ގްރަހަމް ފަދަ ބައެއް ބޭފުޅުން ވަނީ، އެއްބަސްވުން މާނަކުރުމުގައި އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ތަފާތުތަކެއް ހުރެދާނެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ.
ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމުގެ ހަބަރާއެކު ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ވަނީ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. ބްރެންޓް ކްރޫޑްގެ އަގު ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރު އިންސައްތަ ދަށަށް ގޮސް، ފީފާއެއްގެ އަގު 83.82 ޑޮލަރަށް ވެއްޓިފައިވާއިރު، އެމެރިކާގެ ވެސްޓް ޓެކްސަސް އިންޓަމީޑިއޭޓް (ޑަބްލިއުޓީއައި) ގެ އަގު ވަނީ 4.6 އިންސައްތަ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. ތަޖުރިބާކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ މެދުއިރުމަތީގެ މަސްރަހު ފިނިވެ، ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ތެޔޯ ސަޕްލައިކުރުމަށް އޮތް ބިރު ކުޑަވުމުގެ ނަތީޖާއެވެ.
ނަމަވެސް، މި އެއްބަސްވުމާ ގުޅިގެން އިސްރާއީލުން ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރަމުންދާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. އަލްޖަޒީރާގެ ރިޕޯޓަރުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުގެ ކަނާތުފިޔައިގެ މީޑިއާތަކުން މި އެއްބަސްވުން ސިފަކުރަނީ އިސްރާއީލަށް ލިބުނު ސްޓްރެޓީޖިކް ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ހާއްސަކޮށް ލުބުނާނުގައި އިސްރާއީލުން ކުރިއަށްގެންދާ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ހުއްޓާލަން ޖެހިދާނެތީ، އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫއަށް ވަނީ އެތެރޭގެ ސިޔާސީ ބޮޑެތި ފިއްތުންތަކަކާ ކުރިމަތިވެފައެވެ. އިސްރާއީލުން ލުބުނާނާއި އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ހަނގުރާމައިގެ ލަނދުދަނޑިތައް ހާސިލުނުވަނީސް މިފަދަ އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަކީ އިސްރާއީލުގެ ސަރުކާރަށް ގަބޫލުކުރަން ދަތި ކަމެއް ކަމަށް މުހައްލިލުން ބުނެއެވެ.
އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ތަޖުރިބާކާރުން ވެސް ވަނީ މި އެއްބަސްވުން ދެމެހެއްޓުމުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތައް ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. ރިޓަޔަރޑް ޖެނެރަލް މާކް ކިމިޓް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އިސްރާއީލާއި ހިޒްބުﷲ ފަދަ ފަރާތްތަކުން މި އެއްބަސްވުމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. އަދި އީރާނުގެ ދުރު ރާސްތާ މިސައިލް ޕްރޮގްރާމާއި ސަރަހައްދީ ޖަމާއަތްތަކަށް ދޭ އެހީތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަޝްވަރާކުރަން އީރާނުން ދެކޮޅުހެދުމަކީ ވެސް މައްސަލައެއް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
މި އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލުމުގައި ގަތަރުން ވެސް ވަނީ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައެވެ. ގަތަރުގެ ބޮޑުވަޒީރު އަދި ހާރިޖީ ވަޒީރު ޝެއިހް މުހައްމަދު ބިން އަބްދުއްރަހްމާން އާލް ސާނީ ވަނީ މި އެއްބަސްވުމަށް މަރުހަބާ ވިދާޅުވެ، ސަރަހައްދީ ސުލްހަ ގާއިމުކުރުމަށް ގަތަރުން އަބަދުވެސް އެއްބާރުލުން ދޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެއްވާފައެވެ.
އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ވެވުނު މި އެއްބަސްވުމުގެ ރަސްމީ ލިޔުންތަކުގައި ސޮއިކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ޖޫން 19 ވަނަ ދުވަހު ސްވިޓްޒަލޭންޑްގައެވެ. އެއަށްފަހު، ދެ ގައުމުގެ މަންދޫބުންގެ މެދުގައި ކުރިއަށް އޮތް 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފަހުގެ އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ދިއުމަށްޓަކައި އިތުރު މަޝްވަރާތައް ފެށުމަށް ވަނީ ތާވަލުކުރެވިފައެވެ.
