ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ނުވަތަ މެންޓަލް ހެލްތްއަކީ ބައެއް މީހުން ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި އެހާ ބޮޑު ކަމެއް ނޫނެވެ. ހާއްސަކޮށް ބައެއް ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި މި ބަލި ވެފައި އޮންނަނީ ކަންކަން ނުކުރުމަށް ދައްކާ ބަހަނާއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނަމަވެސް އެއީ މުޅިން ރަނގަޅު ވިސްނުމެއް ނޫނެވެ. ހަގީގަތުގައި އެއީ މިހެން ލިޔުމަކުން ކިޔާދެވޭ ވަރަށްވުރެ ވޭނާއި ކެކުޅުން ބޮޑު ބައްޔެކެވެ.
ރާއްޖެ ފަދަ ކުޑަ އާބާދީއެއް އޮންނަ ގައުމެއްގައި މި ބައްޔަށް ފަރުވާ ކުރާ މީހުން އަހަރުން އަހަރަށް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އަދި މީގެ ބޭރުން، ކުރިމަތި ވެދާނެ ފުރައްސާރައާ މަލާމާތައް ބެލުމަށްފަހު ފާޅުގައި އެވާހަކަތައް ނުދައްކާ އެތައް ބަޔަކުވެސް ވެއެވެ.
ކަން މިހެން އޮތް ނަމަވެސް އެފަދަ މީހުންގެ އިހުސާސްތައް ދެނަގަނެ އެފަދަ މީހުންގެ އަތުގައި ހިފާ މުޖްތަމައުއަށް ނެރެން ހިތްވަރުދޭ އެތައް ބަޔަކު އުޅޭކަމީ ހިތްހަމަޖެހުން ގެނުވައިދޭ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން، މިއަދުގެ މި ލިޔުމުގައި އަލިއަޅުވާލާނީ އެފަދަ މީހުންނަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގައި ކެތްތެރިކަމާއި އޯގާތެރިކަމުގެ ރީތި ނަމޫނާއެއް ދައްކުވައިދޭ ހިތްހެޔޮ ކަނބަލެއްގެ ވާހަކައަށެވެ.. ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ތަހައްމަލު ކުރާ އެކި ފަރާތްތަކަށް ގައިޑެންސް ކައުންސެލިންގް އަދި ކޯޗިން ޓްރެއިނިންގް ދޭ ފަރާތެއްގެ އިތުރުން އެފަދަ މީހުންގެ މެންޓާއެއް ކަމަށްވާ ސަމާ އިބްރާހިމް ދީދީ އެވެ.
ނަފްސާނީ ބަލީގެ ދާއިރާއިން ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ސަމާ ހިޔާރު ކުރީ މުދައްރިސުކަން
ސަމާ އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރިއަށްދާން ބޭނުންވި ދާއިރާއަކީ މުދައްރިސްކަމެވެ. ކުޑައިރުން ފެށިގެންވެސް މީހުންނަށް ހިދުމަތް ކުރުމަށް އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތް ޝައުގުވެރިކަން ބޮޑެވެ. އެގޮތުން، ތައުލީމީ ދާއިރާއަށް ވަދެ، އެންމެ ފުރަތަމަ ކިޔަވައިދޭން ފެށީ އިނގިރޭސި ބަހާއި ބައޮލޮޖީއެވެ. ނަމަވެސް، މުދައްރިސްކަމުގެ ތަމްރީނު ހަދަމުން ދަނިކޮށް، ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ. އެއީ އޭނާ އެއްގޮތަކަށްވެސް އުންމީދުކޮށްގެން ހުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. ސިއްހީ ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެ، ހިތުގެ އޮޕަރޭޝަނެއް (އޯޕަން ހާޓް ސާޖަރީއެއް) ކުރަން ޖެހުމުން، އޭނާ ދެކެމުން އައި ހުވަފެންތަކަށް ހުރަސް އެޅުނެވެ.
"ކިޔަވަން ހުއްޓާ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލިވެގެން އޯޕަން ހާޓް ސާޖަރީއެއް ކުރަން ޖެހުނީ. އެހިސާބުން ކިޔަވައިދިނުމުގެ ދާއިރާގައި ކުރިއަށްދިއުމަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވި،" ސަމާ ބުންޏެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ، މުދައްރިސްކަމަކީ ގިނަ ވަގުތު ކޮޅަށް ހުރެގެން ވާހަކަދައްކަން ޖެހޭ ވަޒީފާއަކަށް ވުމެވެ. ނަމަވެސް، މި ހުރަސްތަކާއެކުވެސް ސަމާގެ ހިތްވަރަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. އޭނާ ދެންވެސް މަސައްކަތް ކުރީ މީހުންނަށް އެހީތެރިވެދެވޭނެ އެހެން މަގެއް ހޯދުމަށެވެ.
އެގޮތުން ކުރި މަސައްކަތުން، 'ގައިޑެންސް އެންޑް ކައުންސެލިން'، ހާއްސަކޮށް ތައުލީމީ ދާއިރާގެ ތެރެއިން އެ ދާއިރާއިން ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު އޭނާއަށް ފަހިވިއެވެ. މިއީ މި ދާއިރާއަށް އޭނާ އެޅި ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅެވެ. ކިޔަވައިދިނުމުގެ ތެރެއިން ކައުންސެލިންގެ ހިދުމަތް ދެމުން ދިޔައިރު، ސަމާ އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދިނީ އޭނާގެ އެހީތެރިކަން ހޯދާ ފަރާތްތަކުގެ ދިރިއުޅުމަށް އުފާވެރިކަމާއި ހެޔޮ ބަދަލެއް ގެނެސްދިނުމަށެވެ. މިއަދުވެސް އޭނާ އެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ ނުހަނު ލޯތްބާއި ޝައުގުވެރިކަމާއެކުގައެވެ.
މި ދާއިރާ ހިޔާރުކުރަން އެންމެ ބޮޑު ޝައުގުވެރިކަމެއް އުފެދުނީ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުން
ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވެފައިވާ ބައިވަރު ގޮންޖެހުންތަކުން އަރައިގަންނަން މަސައްކަތް ކުރިއިރު ހައްލު ހޯދުމަށް ސަމާ ހިޔާރުކުރީ އެކި މީސް މީހުންގެ މޯޓިވޭޝަނަލް ސްޕީޗްތަކެވެ. އަދި އެކިއެކި ޓްރެއިނިންގް ތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތުތައް ލިބިގެންދިޔުމަކީވެސް އޭގެ އަސްލު ކަމަށް އޭނާ ދެކެއެވެ. އެގޮތުންވެސް ސަމާ ފާހަގަ ކުރި އެއް ޓްރެއިނިންގްއަކީ ޕަބްލިކް އެގްޒަމިނޭޝަންގައި އުޅުނު ދުވަސްވަރު އެ އިދާރާއިން ބޭއްވި "ޗޭންޖް މެނޭޖްމަންޓް" ޓްރެއިނިންގްއެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ތަމްރީނު ދެއްވި ބޭފުޅުންނާއި، މައިންބަފައިންނާއި، ކޮއްކޮގެ ފަރާތުން ލިބުނު އެހީތެރިކަން ސަމާ ފާހަގަކުރެއެވެ. އަދި އޭނާގެ ދަރިފުޅުގެ މުސްތަގުބަލަށްޓަކައި އެ ފަރާތްތަކުން ދިން ނަސޭހަތްތަކުގައި ހިފަހައްޓައި، ހިތްވަރާއެކު މަސައްކަތް ކުރުމަކީ މިއަދު އޭނާ ހުރި ހިސާބަށް ވާސިލުވުމުގެ މައިގަނޑު ސިއްރު ކަމުގައި ސަމާ ކިޔައިދިނެވެ.
"ކުއެރޯ ގައިޑެންސް ސެންޓާ" ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ސަމާ ކުރާ މަސައްކަތުގެ ކުޑަ މިންވަރެއް
ވަރަށް ކާމިޔާބުކަމާއެކު އަމިއްލަ ސެންޓަރެއްގެ ހިދުމަތް ދެމުން އަންނަ ސަމާ ބުނީ، "ކުއެރޯ ގައިޑެންސް ސެންޓާ" އުފެދިގެން ދިޔަތާ ހަތަރު އަހަރުވެފައިވާއިރު ހަތަރު އަހަރު ތެރޭގައި ތަފާތު ދާއިރާތަކުން ގިނަ ބައެއްގެ ދިރިއުޅުމަށް އުފާވެރިކަން ގެނެސްދީފައިވާނެ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، މިދިޔަ އަހަރުން ފެށިގެން "ސަމާ ޝޯ ހަޔާތުގެ ދަތުރު" ނަމުގައި ޕޮޑްކާސްޓެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާކަން ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރިއެވެ.
މިފަދަ ޕޮޑްކާސްޓެއް ހިންގުމުގެ އެންމެ މުހިންމު މަގުސަދަކީ، ޒުވާނުންނަށް ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކާއި ދަތިތައް ދެނެގަނެ، އެކަންކަމުން އަރައިގަތުމަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތާއި ދިރިއުޅުމުގެ ބޭނުންތެރި އިރުޝާދުތައް ތަފާތު ތަޖުރިބާކާރުންގެ ފަރާތުން ފޯރުކޮށްދިނުން ކަމުގައި ސަމާ ބުންޏެވެ.
ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތައް
ދިރިއުޅުމުގެ ސަފުހާތަކުގައި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ތަފާތު އިމްތިހާނުތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭނެކަން ފާހަގަކުރަމުން ސަމާ ބުނީ، އޭނާގެ އަމިއްލަ ހަޔާތުގައި ވެސް ގިނަގުނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ތަހައްމަލުކުރަން ޖެހުނު ކަމަށެވެ. އުންމީދު ކަނޑާލަންޖެހޭ ފަދަ ދަތި ދުވަސްތަކެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް، އެފަދަ ކޮންމެ ހާލަތެއްގައި އެ ގޮންޖެހުމަކުން އަރައިގަނެ ކުރިއަށްދާނެ ސާފު މަގެއް ފެންނަން ނެތުމަކީ މި ދާއިރާގައި ކުރިމަތިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ހުރަސް ކަމުގައި އޭނާ ފާހަގަކުރިއެވެ.
އެންމެ ބޮޑަށް އޭނާ ފާހަގަ ކުރި އެއް ކަމަކީ ސަޕޯޓިވް މާހައުލެއް ނެތުމެވެ. މީގެ އިތުރުން މިފަދަ މަސައްކަތެއް ކުރަމުންދާއިރު އަންހެނަކަށް ވީތީވެސް އެކި ކަހަލަ ގޮންޖެހުންތައް ދިމާވާކަން ފާހަގަ ކުރިއެވެ. "ސޯޝަލް މަސައްކަތަކީ މަސައްކަތުގެ ޒާތަށް ބަލަންޏާވެސް ތަފާތު ޗެލެންޖަސް ތަކެއް ހުންނަ ކަމެއް. އޭގެ ތެރޭގައި ސިސްޓަމް ފްލޯސް އަދި ސިސްޓަމް އިޝޫސް ފަދަ ގޮންޖެހުންތައް މުޖްތަމައުގެ ފަރާތުން އަންނަ ދަތިތައްވެސް ހުރޭ. ޖެނެރަލީ ބުނެލާނީ އެންމެ ސަޕޯޓް ލިބެންޖެހޭ މީހުންގެ ފަރާތުން އެ ސަޕޯޓެއް ނުލިބޭ" ސަމާ ބުންޏެވެ.
އޭގެ ސަބަބުން ދޭންވާ ހިދުމައް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ނުދެވުމަކީ އޭނާގެ ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ވެސް މި ދާއިރާގައި ކުރިއަށްދާނެ ލީޑަރުން ނުލިބުމަކީ ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށް ސަމާ ސިފަކުރިއެވެ. އޭގެ ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ސަމާ ބުނީ މިހާރު ތިބި ލީޑަރުންގެ ފަރާތުން ޒުވާނުންނަށް އެ ފުރުސަތުތައް ފަހިކޮށް ނުދެވޭކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން އެފަދަ ކަންކަން ޒުވާނުންނަށް ސިސްޓަމް ތެރެއިން ދިމާވާ ހުރަސްތަކެވެ. އަދި މިހާރުގެ ލީޑަރުން މި މަސައްކަތް ދޫކޮށް ދިޔަ ނަމަވެސް ދާއިރާ ހިންގާ ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ބޭނުންވާ ޒުވާނުން ނެތް ކަމަކީ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުން ކަމަށް ސަމާ ބުންޏެވެ.
މިފަދަ އެކި މައްސަލަތައް ހުރި ނަމަވެސް ސަމާ ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި އެންމެން އެކަތިގަނޑަކަށްވެ ލީޑަރުން ޑިވޮލަޕް ކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމުން އެ މައްސަލަތައް ހައްލުވެގެންދާނެ އެވެ.
މި ދާއިރާގައި ހަނދާނުން ފޮހެލަން ދަތިވި ދުވަހެއް
ކޮންމެ ދުވަހަކީވެސް ތަފާތު އެކި މީހުންނާ ބައްދަލުވެ ތަފާތު އެކި ތަޖުރިބާ ކުރެވޭ ދުވަހެއް ނަމަވެސް މި ދާއިރާގައި ސަމާ ހަނދާނުން ފޮހެލަން ދަތި ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރީ އަމިއްލައަށް މަރުވާން ވިސްނި މީހަކަށް ގައިޑަންސް ދީ އޭނާ އެނބުރި މުޖްތަމައުއަށް ގެނެވުނު ދުވަހެވެ.
އެއީ ވަރަށް އުފާވި ދުވަހެއް ކަމަށް ސަމާ ކިޔާދިނެވެ. އަދި އެއަށްވުރެ ވެސް ބޮޑަށް އުފާވަނީ މިހާރު އޭނާއަކީ ޒިންމާ ދާރު ވަޒީފާއެއް އަދާ ކުރަމުންދާ މީހަކަށް ވުމުން ކަމަށް ވެއެވެ.
ނަފްސާނީ ބަލި ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާ މީހުންނަށް ސަމާ ދޭ ނަސޭހަތް
ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭގޮތުން މުޖުތަމައު ހޭލުންތެރިވެފައިވާ މިންވަރު ކުޑަކަން ފާހަގަކުރަމުން ސަމާ ބުނީ، ނަފްސާނީ ބަލިމަޑުކަމަކާ ހަމައަށް އިންސާނާ ދަނީ ތަފާތު އެތައް މަރުހަލާތަކެއް ކަޑައްތު ކުރުމަށްފަހުގައެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ހާލަތެއް ތަހައްމަލު ކުރަންޖެހުމުން އެހީތެރިކަން ހޯދާނެ ގޮތާއި އަމަލުކުރަންވީ ރަނގަޅު މަގު ގިނަ ބަޔަކަށް އެނގިފައި ނެތުމަކީ އޭނާ އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމެކެވެ.
އެގޮތުން 'ސައިކޭޓްރިސްޓް، ސައިކޮލޮޖިސްޓް'، 'ކައުންސެލާ' އަދި 'ސައިކޮލޮޖިކަލް ފަސްޓްއައިޑް' މިއީ ވެސް ތަފާތު ހަތަރު ދާއިރާއެއް ކަން ފާހަގަކޮށް ސަމާ އެދުނީ ބަލި މީހާގެ ހާލަތު ވަޒަންކުރުމަށްފަހު ފަރުވާއަށް ދިއުމަށެވެ. މިސާލަކަށް، ސައިކޭޓްރިސްޓުންނަކީ ބޭސް ބޭނުންކޮށްގެން ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް ފަރުވާދޭ މެޑިކަލް ޑޮކްޓަރުންނެވެ، ސައިކޮލޮޖިސްޓުންނަކީ ވާހަކަދައްކައިގެންދޭ ތެރަޕީތަކުން ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް ފަރުވާދޭ ބައެއް، ކައުންސެލަރުންނަކީ ދިރިއުޅުމުގެ އާންމު މައްސަލަތަކުގައި އިރުޝާދުދޭ ބައެއް އަދި ސައިކޮލޮޖިކަލް ފަސްޓް އެއިޑްއަކީ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތްތަކުގައި ވަގުތުން ދެވޭ ނަފްސާނީ އެހީތެރިކަމެވެ. ވީމާ، ހާލަތާ ގުޅޭ ރަނގަޅު ފަރުވާ ހޯދުމަށް ސަމާ ހަދާންކޮށްދިނެވެ.
"ސަމާގެ ސެންޓަރަށް އަންނަ މީހުން ވެސް އަހާނެ ތިމަންނަ ނަގަންވީ ކައުންސިލިންގެ ހޭ ނޫންނަމަ ސައިކޮލިޖިސްޓަކަށްހޭ ދައްކަންވީ. ނޫންނަމަ ކިހިނެއްހޭ ނަފްސާނީ ކަންކަމުގައި އެންމެ ރަނގަޅު ފަރުވާއެއް ލިބޭނި ކޮން ކަމަކުންތޯ." ސަމާ ބުންޏެވެ. އެހެންކަމުން އަބަދުވެސް ކުރިއަށް ދާންވީ ރަނގަޅު މަގު ބަލާ ހޯދުމަށްފަހު ނޫނީ ފަރުވާ އާ ހަމައަށް ނުދިއުމަށް ސަމާ ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.
މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ބަޔާންކުރެއްވީ، އެކަށީގެންވާ ފަރުވާގެ ބަދަލުގައި ނުބައި ފަރުވާއެއް ލިބުމުން ބަލިމީހާ އުފުލަންޖެހޭ ތަކުލީފުތައް އިތުރަށް ބޮޑުވެގެންދާ ދިއުމެވެ. އެހެންކަމުން، އެޕޮއިންޓްމެންޓަކަށް އިންތިޒާރުކުރާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައިވެސް، މުޖުތަމަޢުގައި މިވަގުތު ތިބި މިކަމާ ގުޅޭ ފަންނީ މާހިރެއްގެ އިރުޝާދާއި ލަފާ ހޯދައިގެން ކުރިއަށް ދިއުމަކީ މިކަމަށް އޮތް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތް ކަމަށް އޭނާ ދެކެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ދިރިއުޅުމުގައި ކުރިމަތިވާ ތަކުލީފުތައް އެހެން މީހުންނާ ހިއްސާކުރުމުގެ މުހިންމުކަންވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މިސާލަކަށް، މާބޮޑަށް ރޮވުމާއި، އަމިއްލައަށް ބުނެދޭން ދަތި އިހުސާސްތަކެއް ކުރެވޭނަމަ، އެފަދަ ވާހަކަތައް އިތުބާރުހުރި ފަރާތަކާ ހިއްސާކުރުމަކީ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ލިބިދޭ ބާރެއްކަން ފާހަގަ ކުރިއެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ރަހުމަތްތެރިންނާއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުމާއި، ގުރުއާން ކިޔަވައި ނަމާދުކުރުމުގެ އިތުރުން، ކުރަން ބޭނުންނުވި ނަމަވެސް ހިތްވަރާއި އަޒުމާއެކު ބައެއް ކަންކަން ކުރުމަށް އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބާރުއެޅުމަކީވެސް މިފަދަ ހާލަތްތަކުން އަރައިގަތުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަންކަމެވެ.
ވާހަކަ ނިންމާލަމުން ސަމާ އެދިފައިވަނީ، މުޖުތަމައުން ފާޑުކިޔައިފާނެތީ ޖެހިލުންނުވެ، ނަފްސާނީ ބައްޔެއް ތަހައްމަލުކުރާ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށެވެ. ކޮންމެ ކަމަކަށްވެސް ހައްލެއް އޮންނާނެކަން ފާހަގަކުރަމުން، އޭނާ ހިންގާ "ކުއެރޯ ގައިޑެންސް ސެންޓަރު" އަކީ އެފަދަ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި އަބަދުވެސް ތައްޔާރަށް އޮތް ތަނެއްކަމުގެ ޔަގީންކަން އޭނާ ދިނެވެ.
