އިޒްރޭލުގެ ކުރިއަށް އޮތް ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރީގެ އަސްކަރީ ވެރިޔާ ގާދީ އެއިޒެންކޮޓާ، އެ ގައުމުގެ ރައީސް އައިޒަކް ހަރްޒޮގް ހަވާލުކޮށްފިއެވެ. ރައީސްގެ ތަރުޖަމާނާ ހަވާލާދީ އަލްޖަޒީރާއިން އިއްޔެ ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިހާރުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ހަރްޒޮގް މި ނިންމުން ނިންމައި އެއިޒެންކޮޓަށް އެކަން އަންގާފައިވަނީ އިއްޔެގެ ހަވީރުގެ ވަގުތެއްގައެވެ.
ތަރުޖަމާނު ބުނި ގޮތުގައި، ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމުގެ ރަސްމީ ހުއްދަ އެއިޒެންކޮޓާ ހަވާލުކުރުމަށް ބާއްވާ ރަސްމިއްޔާތު މިއަދު އޮންނާނެއެވެ. މި ނިންމުމާއެކު، އެއިޒެންކޮޓުގެ ސިޔާސީ ވާދަވެރިޔާ އަދި މިހާރު ބޮޑުވަޒީރުކަމުގެ މަގާމުގައި ހުރި ނަތަންޔާހޫއަށް އާ ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމުގެ ފުރަތަމަ ފުރުސަތު ވަނީ ގެއްލިފައެވެ.
މެންބަރުންގެ ތާއީދާއި ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމުގެ މުއްދަތު
އާ ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރާނެ މީހަކު ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި ރައީސް ހަރްޒޮގް ވަނީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާއެކު މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުގައި ޔާޝާރް ޕާޓީގެ ލީޑަރު އެއިޒެންކޮޓަށް ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމަށް ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ 67 މެންބަރުން ތާއީދުކުރިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަރަބި ޕާޓީތަކަށް ނިސްބަތްވާ މެންބަރުން ވެސް ހިމެނޭއިރު، މިހާރުގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަތަންޔާހޫއަށް ތާއީދުކުރީ 46 މެންބަރުންނެވެ.
އިޒްރޭލުގެ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލިސް ކަމަށްވާ ކްނެސެޓްގެ 120 ގޮނޑީގެ ތެރެއިން ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމަށް މަދުވެގެން 61 ގޮނޑީގެ އަގުލަބިއްޔަތެއް ބޭނުންވެއެވެ. މި އަދަދު ހަމަކޮށް ކޯލިޝަނެއް އެކުލަވާލުމަށް އެއިޒެންކޮޓަށް 28 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ލިބޭނެއެވެ. އަދި ބޭނުންވެއްޖެ ހާލަތެއްގައި އިތުރު 14 ދުވަހަށް އެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް އޮންނާނެއެވެ.
ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެއިޒެންކޮޓަށް ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލެވޭ ގޮތް ނުވެއްޖެ ނަމަ، ރައީސް ހަރްޒޮގް އެހެން ކެންޑިޑޭޓަކު އައްޔަންކުރާނެއެވެ. ދެވަނައަށް އައްޔަންކުރާ މީހަކަށް ވެސް ކާމިޔާބު ނުވެއްޖެ ނަމަ، މަޖިލީހުގެ އަގުލަބިއްޔަތުން ތާއީދުކުރާ ތިންވަނަ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ފަހު ފުރުސަތެއްގެ ގޮތުގައި 14 ދުވަސް ދެވޭނެއެވެ. އެ މުއްދަތުގައި ވެސް ސަރުކާރެއް އެކުލަވާ ނުލެވިއްޖެ ނަމަ، 90 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އާ އިންތިހާބެއް ބާއްވަން ޖެހޭނެއެވެ. އެފަދަ ހާލަތެއްގައި ވަގުތީ ބޮޑުވަޒީރުގެ ގޮތުގައި ނަތަންޔާހޫ މަގާމުގައި ދެމިހުންނާނެއެވެ.
ކޯލިޝަން ހެދުމުގެ މަސައްކަތާއި ސިޔާސީ ބަހުސް
އަރަބި ޕާޓީތަކާއެކު ސަރުކާރެއް އެކުލަވާ ނުލާނެ ކަމަށް އެއިޒެންކޮޓް ވަނީ ބުނެފައެވެ. އެ ޕާޓީތަކާއެކު ކޯލިޝަން ހަދައިފި ނަމަ އޭނާއަށް 67 ގޮނޑީގެ އަގުލަބިއްޔަތެއް ލިބޭނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އަލްޓްރާ-އޯތޮޑޮކްސް ދެ ޕާޓީ ކަމަށްވާ ޔުނައިޓެޑް ތޯރާ ޖޫޑައިޒަމް އަދި ޝާސްގެ ތާއީދު ހޯދައިފި ނަމަ، ސަރުކާރެއް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ 61 ގޮނޑި ހަމަވާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކްނެސެޓްގެ އިތުބާރުގެ ވޯޓު ކާމިޔާބުކޮށްފި ނަމަ، 61 ގޮނޑިއަށް ވުރެ މަދު ގޮނޑިއާއެކު ވެސް އޭނާއަށް ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލެވިދާނެއެވެ.
ކްނެސެޓްގައި 11 ގޮނޑި ތަމްސީލުކުރާ އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ ކޯލިޝަން، ޖޮއިންޓް ލިސްޓުގެ އިސް މެންބަރެއް ކަމަށްވާ އަހްމަދު ތީބީ އަލްޖަޒީރާއަށް ވިދާޅުވީ، ރައީސް ހަރްޒޮގްގެ މި ނިންމުމަކީ ކުރިން ވެސް އުންމީދުކުރެވުނު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. އެއިޒެންކޮޓާއި ނަތަންޔާހޫ ބާރުތައް ހިއްސާކުރާ ގޮތަށް ގައުމީ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ސަރުކާރެއް އުފެއްދުމަށް ރައީސް މަސައްކަތްކޮށްފާނެތީ ކަންބޮޑުވެވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ތީބީ ވިދާޅުވިއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އަރަބި ޕާޓީތަކުން އެއިޒެންކޮޓަށް ތާއީދުކޮށް ބޮޑު ފަރަގަކުން ފުރުސަތު ހޯދައިދިންއިރު، އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ ބޭރުގެ ތާއީދާއެކު އެއިޒެންކޮޓް މައިނޯރިޓީ ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލާނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރައްވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މިއީ އަރަބި ޕާޓީތަކުން އެންމެ ބޭނުންވާ ފަދަ ސަރުކާރަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވީ ނަތަންޔާހޫއާއި އިތަމާރް ބެން-ގްވީރް އަދި ބެޒަލެލް ސްމޮޓްރިޗްގެ ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށް ކަމަށް ތީބީ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
ރައީސް ހަރްޒޮގްގެ ނިންމުން އައުމުގެ ގަޑިއިރުތަކެއް ކުރިން، ކުރިން ރެކޯޑުކޮށްފައިވާ ވީޑިއޯ ތަގުރީރެއްގައި ނަތަންޔާހޫ ވަނީ އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ ތާއީދާއެކު އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން އުފައްދާ ސަރުކާރެއްގެ ސަބަބުން އިޒްރޭލު ރޫޅިގެންދާނެ ކަމަށް ބުނެ އިންޒާރުދީފައެވެ. ނަތަންޔާހޫ ބުނި ގޮތުގައި، އިސްލާމިސްޓުންނަށް ބަރޯސާވާ އެފަދަ ސަރުކާރަކުން ވިލާތުގެ ގައުމުތަކުގައި ވަމުންދާ ފަދައިން އަދި އެއަށް ވުރެ ވެސް ނުރައްކާތެރި ގޮތަކަށް އިޒްރޭލުގެ ދައުލަތް އެތެރެއިން ރޫޅާލާނެއެވެ. މި ވާހަކަތަކަށް ރައްދުދެއްވަމުން ތީބީ ވިދާޅުވީ، ނަތަންޔާހޫ އެ ބޭފުޅުން ސިފަކުރީ ޓެރަރިސްޓުންނަށާއި ޓެރަރިޒަމަށް ތާއީދުކުރާ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ. އަދި އިޒްރޭލާއި އެ ސަރަހައްދުގައި ހުރި އެންމެ ބޮޑު ޓެރަރިސްޓަކީ އަދި ވަކިން ހާއްސަކޮށް ހުޅަނގު އައްސޭރިއާއި ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި ހިންގާ ޔަހޫދީ ޓެރަރިޒަމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ތާއީދުކުރާ މީހަކީ ނަތަންޔާހޫ ކަމަށް ތީބީ ވިދާޅުވިއެވެ.
އިންތިހާބުގެ ނަތީޖާއާއި އެއިޒެންކޮޓުގެ ފަސްމަންޒަރު
އޮކްޓޫބަރު 27 ގައި ބޭއްވި އާންމު އިންތިހާބުގައި އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ކްނެސެޓްގެ އަގުލަބިއްޔަތު ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. އެ އިންތިހާބުގައި އެއިޒެންކޮޓުގެ ހަތަރު ޕާޓީ ހިމެނޭ އިއްތިހާދަށް 48 ގޮނޑި ލިބުނުއިރު، ނަތަންޔާހޫގެ ކަނާތު ފިޔައިގެ އަދި ދީނީ ޕާޓީތަކުގެ ބްލޮކަށް ލިބުނީ 53 ގޮނޑިއެވެ. މިއާއެކު ދެ ފަރާތަށް ވެސް މަޖިލީހުގެ އަގުލަބިއްޔަތަށް ބޭނުންވާ 61 ގޮނޑި ހަމަކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. މި އިންތިހާބުގައި އިޒްރޭލުގެ ރައްޔިތުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ފަލަސްތީނު ދަރިކޮޅުގެ މީހުން ތަމްސީލުކުރާ އަރަބި ޕާޓީތަކުން ވަނީ ރެކޯޑު އަދަދެއް ކަމަށްވާ 19 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ.
އާ ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރެވުނު އެއިޒެންކޮޓަކީ 2015 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 2019 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ އިސްވެރިޔާގެ މަގާމު ފުރާފައިވާ މީހެކެވެ. އަދި 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހު ގައްޒާއާ ދެކޮޅަށް އިޒްރޭލުން ފެށި ހަނގުރާމައިގެ ފުރަތަމަ އަށް މަސް ދުވަހު، ނަތަންޔާހޫގެ ހަނގުރާމައިގެ ކެބިނެޓުގައި އޮބްޒާވަރެއްގެ ގޮތުން އޭނާ ވަނީ މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ.
