އީރާނުގައި އޮތް ރަސްކަން 1979 ގައި އިންގިލާބު ކޮށްލެއްވުމަށް ފަހު ރައީސް ކަމަށް ވަޑައިގެން އާޔަތުﷲ އަލީ ހާމަނާއީ އަކީ އީރާނު ނުދެކޭފަދަ ވަރުދަގަ ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަ ކުރެއެވެ. 1981 ގައި ރައީސްކަމަށް ވަޑައިގެން 8 އަހަރު އެ މަގާމުގައި ހުންނެވުމަށް ފަހު 1989 ގައި ރޫހީ ލީޑަރު ކަމަށް ވަޑައިގަތެވެ.
އޭނާ އެ މަގާމަށް ވަޑައިގަތީ އޭރު ރޫހީ ލީޑަރަކަށް ހުންނެވި ރޫހުﷲ ހުމައިނީ އަވަހާރަވުމުންނެވެ.
އާޔަތުﷲ ވަނީ 1980 ގެ ތެރޭގައި ދިގުދެމިގެން ދިޔަ އީރާން އިރާގު ހަނގުރާމަ އާއި ހަނގުރާމަ އާ ގުޅިގެން ހުޅަނގުން ކުރިމަތި ކުރި ފިއްތުންތަކުގެ ތެރޭގައި ވެސް އޭނާ އަވަހާރަވުމާ ހަމައަށް ގައުމު ފުނފުނޑުވެގެން ދިޔަ ނުދެއްވައި ހިފަހައްޓާފައެވެ.
އިގްތިސޯދީ ގޮތުން ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތެރޭގައިވެސް އަސްކަރީ ގާއިލުކަން ހޯދުމާއި ގައުމުގެ ފޭރާން ހަލާކުވެގެން ދިޔަ ނުދިނުމަށް އޭނާ ގިނަ މަސައްކަތްތައް ކުރެއްވިއެވެ.
އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާއިން އީރާނު ފުނޑުފުނޑު ކޮށްލުމަށް ފެށި ހަނގުރާމައަށް 4 ދުވަސް ވެފައި ވާއިރު، އާޔަތުﷲ އަވަހާރަ ވުމުގެ އިތުރުން އީރާނުން ވަނީ 787 މީހަކު މަރުވެ ޒަހަމްވި މީހުންގެ އަދަދު 5000 އިން މައްޗަށް އަރައިގެން ގޮސްފައެވެ.
އާޔަތުﷲ އަލީ ހާމަނާއީ އަވަހާރަ ކޮށްލުން
އެެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އީރާނަށް ހަމަލާ ދިނުމަށްޓަކައި އީރާނު ވަށައިގެން ހަތިޔާރާއި އުލނދުތައް ގާއިމު ކުރަމުން ދިޔަ ދަނޑިވަޅެއްގައި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް ނެތި އުޅުއްވީ ކީއްވެތޯ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ސުވާލު އުފައްދައެވެ.
ހަމަލާތައް ފެށީ އިރުއަރާ އަލިވި ފަހުން ކަމަށް ވެފައި އެކަން ހިނގާފައި ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފާރަލައިގެން ރޭވިގެން ކަމަށް މުރާސިލުން ބުނެއެވެ. އެމީހުނަށް ބުނަން ނޭނގެވީ ފާރަލުމުގައި ބޭނުން ކުރީ، މުވާސަލާތީ އާލާތްތަކުގެ އަޑު އެހުމުގެ އުކުޅުތޯ ނޫނީ އެތެރޭގެ ޖާސޫސުންތޯ ނުވަތަ އާޔަތުﷲ ގެ އިސް އާރުކާޓީގެ ތެރެއިންތޯއެވެ.
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނާލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ޓްރުތް ސޯޝަލްގައި އޭނާ ލިޔުއްވި ވާހަކައެއްގައި ވެއެވެ.
"އޭނާ (އާޔަތުﷲ) އާއި އިސް ލީޑަރުންނަށް އަހަރެމެންގެ ވަރުގަދަ ޖާޖޫސީ އާލާތްތަކަށް ނުފިލުނެވެ. އޭނާ އާއި މަރުވި މީހުންނަށް ކުރެވޭނެ ހަމަ އެއްވެސް ކަމެއް ނެތެވެ."
ޓްރަމްޕްގެ ވާހަކައަށް ބާރުދީ އެމެރިކާގެ ސީއައިއޭގެ އޮފިޝަލުންނާ ހަވާލާ ދެމުން ނިއުޔޯކް ޓައިމްސް އިން ބުނެފައި ވަނީ، އެމެރިކާގެ ސީއައިއޭއިން ދިޔައީ އާޔަތުﷲ އާއި އޭނާގެ އާރުކާޓީގެ ހުރިހާ ހަރަކާތެއް ބަލަމުން ކަމަށެވެ. އަދި އެ ދުވަހު (އޭނާ އަވަހާރަ ކޮށްލި ދުވަހު) ގެ ހަރަކާތްތައް ބަލައި އެ ދުވަހުގެ ހެނދުނު އޭނާގެ އޮފީހުގައި ބައްދަލުވުމެއް އޮންނަ ކަމުގެ މައުލޫމާތާއި ވަގުތު އެމެރިކާއިން އިޒްރޭލާ ހިއްސާ ކުރި ކަމަށެވެ.
އިޒްރޭލުން ހާމަނާއީ އަވަހާރަ ކޮށްލި ހަމަލާ ދިނީ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ހެނދުނު 9:40 (ޖީއެމްޓީ ގަޑިން 6:10) ގައެވެ.
ޖަވާބެއް ނެތް ސުވާލަކީ، އެމެރިކާއިން ފާރަލަމުން ދިޔަ ތަންތަނުގެ ތެރެއިން ތަނެއްގައި އެންމެ އިސް އާރުކާތީ ބައްދަލު ކުރެއްވި ސަބަބެވެ. އެއީ އެ އޮފީސް އިމާރާތަކީ އީރާނުގެ ރައިސްގެ ގަނޑުވަރާއި އަދި އިސް އޮފިސަރުންގެ ބްލޮކްތައްވެސް ހުންނަ އެންކްލޭވް ކަމަށް ވުމާއެކު އެއީ ހަމަލާ އަމާޒުވާނެ ތަންތަނުގެ ތެރޭގައި ކުރިންވެސް ބެލެވިފައި އޮތް ތަނަކަށް ވުމުންނެވެ.
އެ ހަމަލާއާ ގުޅިގެން ސުވާލުތައް ގިނަ ނަމަވެސް އެކަހެރި ކުރެވެން ނެތް 2 ހަގީގަތެއްވެސް އެބަ އޮތެވެ. އެއީ އީރާނުގެ ތެރޭގައި އިޒްރޭލުގެ ޖާސޫސުން ހަރަކާތްތެރިވާތާ އެތައް އަހަރުތަކެއް ވެފައި ވުމާއި، އީރާނުގެ އެންމެ އިސް ލިޑާޝިޕްގެ ތެރޭގައި އިންތިހާއަށް ކޮރަޕްޝަން އޮތުމެވެ.
އީރާނުގެ ސިއްރު މައުލޫމާތުތައް ލީކްވާ މައްސަލައިގައި މީގެ ކުރިން އެތެރޭގެ ގިނަ ތަހުގީގުތަކެއް ވެސް ހިންގާފައި ވެއެވެ. އެތަހުގީގުތަކުން އެނގިފައި ވަނީ، ތަހުގީގު ހިންގަން އެކުލަވާލި ކޮމިޓީގެ ވެރިޔާ ހިމެނޭހެން ގިނަ ބަޔަކީ އިޒްރޭލުގެ ޖާސޫސީ އެޖެންޓުން ކަމެވެ.
އެހާލަތުގައި އޮތް ތަނެއްގައި ބޭނުން ކޮންމެ މީހަކު މަރާލެވިދާނެ ކަމަށް މުރާސިލުން ދެކެވެ. އޭގެ އެއް މިސާލަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ކުރި 12 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމައިގައި އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ސައިންޓިސްޓުންގެ 6 މީހަކު މަރާލުމާއި، އީރާނުގެ ޕްރޮކްސީ ގެ ގޮތުގައި ހަރަކްތާތެރިވާ ހިޒްބުﷲ ގެ އިސްވެރިން އަވާހަކަ ކޮށްލުމާއި އެނޫންވެސް އިތުރު ލީޑަރުން އަވަހާރަ ކޮށްލުމެވެ.
ސީއައިއޭ އާ ހަވާލާދީ ދަ ޓައިމްސް އިން ބުނެފައި ވަނީ، އެމެރިކާ އިން އާޔަތުﷲ އަށް ފާރަލާތާ މަސްތަކެއް ވެއްޖެ ކަމަށާއި ނިމިދިޔަ 12 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމައިގެ ކުރިންނާއި އަދި ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އޮފިސަރުންގެ ހަރަކާތްތައް ހުންނަ ގޮތާއި މުއާމަލާތު ކުރާ ގޮތްތައް ބަލައި މޮނިޓަ ކުރަމުން ގެންގޮސްފައި ވާ ކަމަށެވެ.
"އަހަރެމެނަށް އިނގޭ ތިބުނާ ސްޕްރީމް ލީޑަރު ފިލާ އޮތް ތަން" މި ވާހަކަ ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ 17 ގައެވެ.
