ކިޔަވައި ދިނުމާއި އުނގަންނައި ދިނުމުގެ ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރާ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން އުޅޭ އިރު، މުދައްރިސުންގެ ކުރާ ބުރަ މަސައްކަތަކީ ގިނަ ބަޔަކު ބަލައިގަންނަ މަސައްކަތެކެވެ. މުދައްރިސުންނަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހިދުމަތް ކޮށް ދިނުމުގައި ދެމި ތިބޭ ބަޔަކަށް ވާ އިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ތުއްތު ކުދިންނަށް އުނގަންނައި ދިނުމުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ޕްރީ ސްކޫލް ޓީޗަރުން ކުރާ މަސައްކަތަކީ އެހާމެ ބުރަ އަދި މަސްއޫލިއްޔަތު ބޮޑު މަސައްކަތެކެވެ.

މި ރޯދަ މަހަށް ހާއްސަކޮށްގެން ގެނެސްދޭ 'މީހުން' ސެގެމްނެޓްގައި މިއަދު މި ގެނެސްދެނީ 14 އަހަރު ވަން ދެން މުދައްރިސެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ސީމާ ހުސައިން (ސީމާ ޓީޗާ) ގެ ވާހަކައެވެ.

ސީމާ ހުސައިން

ކެންގަރޫ ކިޑްސް އިންޓަނޭޝަނަލް ޕްރީ ސްކޫލްގައި ޓީޗަރެއްގެ ވަޒީފާ އަދާ ކުރަމުން އަންނަ ސީމާ އެންމެ ފުރަތަމަ މި ދާއިރާއަށް ނިކުތީ އޭނާގެ އުމުރުން 18 އަހަރު ވެސް ނުވަނީހެވެ. 2008 ވަނަ އަހަރު މި ދާއިރާ އޭނާ ހިޔާރު ކުރި ސަބަބު ހިއްސާ ކުރަމުން ބުނީ، ސްކޫލް ނިންމާލުމަށް ފަހު އެޑްމިން މަސައްކަތް ކުރުމަށް ފުރަތަމަ ވަޒީފައަކަށް ދިޔަ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ކުރެވުނު ތަޖުރިބާގެ އަލީގައި ޑެސްކެއްގެ ދޮށުގައި މަސައްކަތް ކުރަން އަބަދު އިންނަން ބޭނުން ނުވި ކަމަށާއި ކުޑަކުދިންނަށް ކިޔަވައި ދިނުމަށް އުފެދިފައިވާ ޝައުގުވެރިކަމާ އެކު މި ދާއިރާ ހިޔާރު ކުރީ ކަމަށެވެ.

ސީމާގެ މަދްރަސީ ތައުލީމީ ހަޔާތަށް ބަލާލާއިރު، އޭނާ ގާލްގައިޑްގައި އުޅުނެވެ. އެއަށް ފަހު ސްކޫލް ނިންމާލުމަށް ފަހު ގާލް ގައިޑް އެސޯސިއޭޝަންގައި ބައިވެރިވެ، އެ ޖަމިއްޔާއިން ހިންގާ އެތައް ހަރަކާތްތަކެއްގައި އައީ އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވަމުންނެވެ. އެ ގޮތުން އެތައް ސްކޫލްތަކަށް ގޮސް ދަރިވަރުންނާއެކު އެކި ހަރާކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވެ އުޅުމުގެ ސަބަބުން ކުދިންނާއެކު މަސައްކަތް ކުރުމަކީ އޭނާއަށް ކުރަން ވަރަށް ފަސޭހަ ކަމެއްކަން އެނގިގެން ދިޔައެވެ.

ދައރިވަރުންތަކަކަށް ސީމާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދެނީ
"ޔަންގް ލީޑާއެއްގެ ގޮތުގައި އުޅެފައި ވަރަށް ޔަންގް އޭޖެއްގައި ކުޑަކުދިންނާއެކު މަސައްކަތް ކުރުމުން އެނގުނު ކުދިންނާ އެކީ މަސައްކަތް ކުރެވިދާނޭ."
ސީމާ ހުސައިން

14 އަހަރު ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި ހޭދަ ކޮށްފައި ވާ އިރު، މި މަސައްކަތުން އޭނާއަށް އެންމެ ބޮޑު އުފަލެއް ލިބެނީ ބެލެނިވެރިންނާއި ކިޔަވައި ދިން ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ލިބޭ ލޯތްބާއި ތައުރީފްގެ ބަސްތަކެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ކުރީގައި ކިޔަވައިދިން ދަރިވަރުން މިހާރު މަދްރަސީ ހަޔާތް ނިމިފައި ތިބޭނެ ކަމަށާއި މަގުމަތިން ފެނުނަސް ގޮވާލައި، ވާހަކަ ދައްކާ އިރު ބުނާ ބަސްތަކަކީ ހިތަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމެއް ކަމަށް ސީމާ ބުނެއެވެ.

އެކުދިންނަށް ތުއްތު އިރު ކިޔަވައި ދިން ޓީޗަރެއް ފާހަގަކުރަން އެނގި އަދި ތިއީ އެންމެ ފޭވަރިޓް ޓީޗާގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށް ކުރާ ތައުރީފަކީ މުޅި މި ޓީޗިން ހަޔާތުގައި ކުރި މަސައްކަތާ މެދު ރަނގަޅު މަސައްކަތެއް ކުރެވިއްޖެ ކަން އަމިއްލަ ސިކުނޑި ގަބޫލު ކޮށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު އުފަލެއްގެ ގޮތުގައި ސީމާ ފާހަގަ ކުރެއެވެ.

ގާލްގައިޑްގެ މަސައްކަތުގައި ދަރިވަރުންތަކަކާއެކު ސީމާ ހުސައިން
"ތައުލީމީ ހަޔާތުގައި ކުދިންގެ ފައުންޑޭޝަނަކީ ޕްރީ ސްކޫލް. ފައުންޑޭޝަން ރަނގަޅު ވެއްޖިއްޔާ ކުދިން ބޮޑުވަމުން އަންނަ އިރު ނޮލެޖް ގެއިން ކުރަން ކުދިން އަމިއްލައަށް ވެސް މަސައްކަތް ކުރާނެ."
ސީމާ ހުސައިން

ޕްރީ ސްކޫލަކީ ކުއްޖެއްގެ މަދްރަސީ ހަޔާތުގައި އެންމެ މުހިއްމު ބިންގާ އަޅައިދޭ ތައުލީމީ ދުވަސްވަރު ކަމަށް ސީމާ ބުނެއެވެ. ޕްރީ ސްކޫލް ދުވަސްވަރަކީ ކިޔެވުމުގައި ކުދިން އުނގެނެން ޖެހޭ އެންމެ ބޭސިކް ކަންކަން ދަސްކުރާ އުމުރު ފުރާ ކަމަށާއި ޕްރީ ސްކޫލްގައި ހުރިހާ ލަނޑުދަނޑިއެއް ހާސިލް ކުރެވިއްޖެ ނަމަ ކުދިންނަށް މަތީ ގްރޭޑްތަކަށް ދާއިރު ކިޔެވުމާއި އުނގެނުމުގައި ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ފެންނާނެ ކަމަށް ސީމާ ބުނެއެވެ.

ސިމާގެ ހަޔާތުގައި ދަރިފުޅު ލިބިގެން ގޭގައި ހުންނަން ޖެހުނު ދުވަސްވަރަކީ ޓީޗިން ދާއިރާއާ ދުރުގައި ހޭދަކުރި ދުވަސް ވަރެކެވެ. ނަމަވެސް ސީމާ މަސައްކަތެއް ކުރަން ބޭނުންވެ، ކޭކް އަޅާން ފެށިއެވެ. ފޭސްބުކްގައި އެ ދުވަސްވަރު ޕޭޖެއް ވެސް ހިންގިއެވެ. އެ ޕޭޖަށް ވެސް ވަރަށް ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބިގެން ދިޔަ ކަން ފާހަގަ ކުރަމުން ސީމާ ބުނީ، ފަހުން އަނެއްކާ ޓީޗިން ދާއިރާއާ ގުޅުމުން ހުސް ވަގުތު އެހާ ނުލިބޭތީ އެ މަސައްކަތް ހުއްޓާލީ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ވަގުތު ވީ މިންވަރަކުން އަދިވެސް އެ މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށް އޭނާ ބުނެއެވެ.

ސީމާ ހަދާފައިވާ ކޭކްތަކެއް

ކޭކް އެޅުމުގެ އިތުރުންވެސް ސީމާ އަކީ ފެހުމަށް ވެސް ލޯބި ކުރާ ޒުވާނެކެވެ. ފެޝަން ޑިޒައިނިންގެ ތެރެއިން އޭނާ ގޭގައި ހުރެ އަމިއްލަ ހެދުމާއި އާއިލާ ކުދިންނާއި ރައްޓެހިންނަށް ހެދުން ފަހައި ވެސް ދެއެވެ. ހަމައެއާއެކު ސްކޫލާއި މަސައްކަތް ކުރާ ޖަމިއްޔާ ތަކުގައި ހިންގާ ހަރަކާތްތަކަށް ވެސް ބައެއް ތަކެތި ފަހައި ދިނުމާއި ކްރާފްޓްސް އެއްޗިސް ހެދުމަކީ ވެސް ވަރަށް ޝައުގުވެރިކަމާއެކު ސިމާ ކުރަމުން އަންނަ މަސައްކަތްތަކެވެ.

ޓީޗިން ދާއިރާގައި އުޅުނު އިރު، ފަސް އަހަރު ލީޑިން ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ އިރު، އެއް އަހަރު ޑެޕިއުޓީ ޕްރިންސިޕަލްއެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް އޭނާ ވަނީ މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. ޓީޗިން ދާއިރާއިން ޕްރީ ސްކޫލް ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި ކެންގަރޫ ކިޑްސްގެ އިތުރުން އަހްމަދިއްޔާ ސްކޫލާއި ބުރޫޖް ޕްރީ ސްކޫލްގައި އޭނާ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އަދި އަމީނިއްޔާ ސްކޫލްގައި ޕްރައިމަރީ ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް އޭނާ ވަނީ މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ.

ސީމާ ހުސައިން

ހަމައެއާއެކު މޯލްޑިވްސް ރެޑް ކްރެސެންޓްގައި އޭނާ 3 އަހަރު މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ އިރު، ހިލޭ ސާބަހަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ހިތް ޖެހިގެން ދިޔައީ ގާލް ގައިޑް އެސޯސިއޭޝަންއާ ގުޅިގެން ވަރަށް ޅަ އުމުރުގައި ކުރަން ފެށި މަސައްކަތުން ކަމަށް ސީމާ ބުނެއެވެ. އެ ގޮތުން އެ އެސޯސިއޭޝަންގައި 17 އަހަރު މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ އިރު، ގާލްގައިޑްގެ އެކްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީގެ ޔަންގް ލީޑާސް އެސިސްޓަންޓް ކޮމިޝަނާގެ ގޮތުގައި 3 އަހަރު އަދި ގައިޑް އެސިސްޓަންޓް ކޮމިޝަނާގެ ގޮތުގައި 2 އަހަރު ހިދުމަތް ކޮށްފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ވެސް އެކި އެކި ޖަމިއްޔާތަކާއެކު ހިލޭ ސާބަހަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައި ވެއެވެ.

ޕްރީ ސްކޫލް ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރުމަކީ އެހާ ފަސޭހާ މަސައްކަތެއް ނޫނެވެ. ތުއްތު ކުދިންތަކެއް ގޮވައިގެން މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ޓީޗަރުން އެ އަދާ ކުރަނީ ވަރަށް ބުރަ މަސައްކަތެކެވެ. އެގޮތުން މި މަސައްކަތުގައި އެންމެ ބޮޑު ޗެލެންޖަކަށް ވަނީ ކިޔަވައިދޭ ކްލާހެއްގައި ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ކުއްޖެއް ހުރުމެވެ.

ސީމާ ހުސައިން ގާލްގައިޑް އެސޯސިއޭޝަންގެ އިވެންޓެއްގައި

އެފަދަ ކުއްޖެއް ހުރެއްޖެ ނަމަ އެ ކުއްޖާއަށް އުނގަންނައި ދިނުމުގައި ބޭނުން ކުރާނެ އުކުޅުތަކާއި އެކު އްޖާއާ މުއާމަލާތް ކުރާނެ ގޮތްތައް ދަސްކުރަން ޖެހެއެވެ. ކޮންމެ ކުއްޖަކީ ވެސް ތަފާތު ކުއްޖަކަށް ވާ އިރު، ކުދިންނަށް އުނގަންނައި ދިނުމުގައި ކުދިންގެ ފަރާތުން އެދެވޭ ނަތީޖާ ނެރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގައި ކޮންމެ ދުވަހަކީ ވެސް ޓީޗަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އެތައް ކަމެއް ދަސްކުރާ ދުވަހެއް ކަމަށް ސީމާ ބުނެއެވެ.

އަދުގެ މި މުޖުތަމައުއަށް ބަލާއިރު، މުޖުތަމައުއަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކާ އެކު މިހާރު އަންނަ ތުއްތު ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައި ދިނުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު ޗެލެންޖަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ކަމަށް ސީމާ ބުނެއެވެ. މީގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ހުރަކަކީ އާންމު ދިރިއުޅުގައި ކުދިން ޑިޖިޓަލް ދުނިޔެއަށް ލޯ ހުޅުވެމުންދާ މިންވަރު އިތުރުވާ މިންވަރު ކަމަށް ސީމާ ފާހަގަކުރެއެވެ. މިހާރު ގިނަ ކުދިންނަށް ފަންސޫރުގައި ހިފައި ކުލަޖައްސާލަން ޖެހުނަސް އެއީ ވަރަށް ފޫހި ކަމަކަށް ވެއެވެ. އަދި ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭ ފަދަ ވަގުތުތަކުގައި ބައެއް ކުދިންނަށް އަޑުއަހަަން ހުރުން ވެސް އެއީ ވަރަށް ދަތި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ސީމާ ބުނެއެވެ.

ޕްރައިމަރީ ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި އަމީނިއްޔާ ސްކޫލްގައި ސީމާ މަސައްކަތް ކުރި ދުވަސްވަރު

އެގޮތުން ތުއްތު ކުދިންގެ މައިންބަފައިންނަށް ސީމާ ވަނީ ހާއްސަ މެސެޖެއް ދީފައެވެ. ސީމާ ބުނާ ގޮތުގައި މިހާރު މުޖުތަމައުގައި މަސައްކަތުގައި ބިޒީ ޝެޑިއުލްގައި އުޅޭ މަންމައިންނާއި ބައްޕައިން ގިނައެވެ. ކުދިން މުނިފޫހި ފިލުވުމަށާއި އުނގަންނައި ދިނުމަށް ވެސް ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރާ އަދަދު އިތުރުވަމުން އަންނަ އިރު، ކުދިންނާއެކު ދުވާލަކު ފަނަރަ މިނެޓް ނަމަވެސް ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތަކާ ނުލައި ވަގުތު ހޭދަ ކުރުމަށް ސީމާ އިލްތިމާސް ކުރެއެވެ.

ވާހަކައެއް ކިޔަލާން ވިޔަސް ކުދިންނާ ވާހަކަ ދައްކާލަން ވިޔަސް، އެއްޗެއް ލިޔެ ނުވަތަ ކުލަ ޖައްސާލަން ވިޔަސް ބެލެނިވެރިން ވެސް ފޯނު ފަދަ ވަސީލަތްތައް އެއްފަރާތެއްގައި ބާއްވާފައި ކުދިންނާ އެކު ވަގުތު ހޭދަ ކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ސީމާ ބުނެއެވެ. އަޑުއެހުމުގެ ގާބިލްކަން ކުދިންގެ ކިބައިން ފެންނަ މިންވަރު ދަށްވަމުން އަންނަ އިރު މި ފަދަ ހުނަރުތަކަކީ ގޭގެ މާހައުލުން ރަނގަޅު ކުރެވޭނެ ފަދަ ކަންކަން ކަމަށް ސީމާ ބުނެއެވެ. ތައުލީމް ހާސިލް ކުރަން ކުއްޖާ ސްކޫލަށް ފޮނުވުމުން ނިމުނީ ނޫން ކަމަށާއި ގޭގައި ވެސް ކުދިންގެ ހުނަރުތައް ކުރިއަރުވަން ބެލެނިވެރިންގެ ދައުރު ވަރަށް މުހިއްމު ކަމަށް ސީމާ ބުނެއެވެ.