ޔޫކްރެއިންގެ ވެރިރަށް ކީވް ކައިރީގައި ހުރި އަސްކަރީ ހަތިޔާރު ގުދަނަކަށް ރަޝިޔާއިން ދިން ޑްރޯން ހަމަލާއެއްގައި މަދުވެގެން 37 މީހުން މަރުވެ، 400 އެއްހާ މީހުން އެ ސަރަހައްދުން ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފިއެވެ.
ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭ ކީވްގެ ހުޅަނގުން އޮންނަ މިލާ އަވަށަށް ދިން މި ހަމަލާއާ ގުޅިގެން ގުދަނުގައި ހުރި ގޮވާތަކެއްޗާއި ޑްރޯންތައް ގޮވައި، އެ ސަރަހައްދުގެ 130 އެއްހާ ގެއަށާއި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުން ބަލަހައްޓާ މަރުކަޒަކަށް ގެއްލުންވެފައިވާ ކަމަށް ޔޫކްރެއިންގެ ރައީސް ވޮލޮޑިމިއަރ ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވިއެވެ.
ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދަކާ އެހާ ގާތުގައި ގޮވާތަކެތި ރައްކާކޮށްފައި ބެހެއްޓުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެކަމުގައި އިހުމާލުވި ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ޖިނާއީ ތަހުގީގެއް ފަށާފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ޒެލެންސްކީ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަތިޔާރު ރައްކާކުރުން މަނާކުރާ ގަވާއިދުތަކެއް ޔޫކްރެއިންގައި އޮވެއެވެ. އަދި މިލާ އަވަށުގައި ހުރި ގުދަނަކީ ޔޫކްރެއިންގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ހިންގަމުންދިޔަ ތަނެއް ކަމަށް އޭނާ އިޝާރާތްކުރެއްވިއެވެ.
ރަޝިޔާގެ ދިފާއީ ވުޒާރާއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ، އެ ގައުމުގެ ފައުޖުތަކުން އަމާޒުކުރީ ދުރު ރާސްތާގެ ޑްރޯންތަކުގެ ބައިތައް ރައްކާކޮށްފައި ހުރި ހަތިޔާރު ގުދަނަކަށް ކަމަށެވެ.
މިލާ އަވަށަށް ދިން ހަމަލާގައި 42 މީހަކަށް އަނިޔާވެފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ހަތަރު ކުޑަކުދިން ހިމެނޭ ކަމަށް ސަރަހައްދީ އިސްވެރިޔާ ޓިމުރް ޓްކަޗެންކޯ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ހޮނިހިރު ދުވަހުވެސް ބޫޗާ ޑިސްޓްރިކްޓްގައި މީހުން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
މިލާ އަވަށުގައި ދިރިއުޅޭ އުމުރުން 45 އަހަރުގެ ލިއުބޯވް ޕަވްލެންކޯ ބީބީސީއަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނީ، ހަތިޔާރު ގުދަނާ 200 މީޓަރު ދުރުގައި ހުރި އޭނާގެ ގެއަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ. ގޭގެ ފާރުތަކުގައާއި ކުޑަދޮރުތަކުގައި ރެނދުލައި، އިމާރާތުގެ ބިންގަލަށް ގެއްލުންވެފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. ހަމައެހެންމެ، އުމުރުން 61 އަހަރުގެ ބޮރިސް ޑަނިޔްލުކް ބުނި ގޮތުގައި، ކުރިން ކާބޯތަކެތި ރައްކާކުރި ގުދަނެއްގައި، މީހުން ދިރިއުޅޭ އަވަށަކާ އިންވެގެން ހަތިޔާރު ބެހެއްޓުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ހުއްދަ ދިން ސަބަބާމެދު ސުވާލު އުފެދެއެވެ.
ޔޫކްރެއިންގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ބުނީ، މީހުން ދިރިއުޅޭ އިމާރާތްތަކާ ކައިރީގައި ގޮވާތަކެތި ރައްކާކުރުމުގެ ގާނޫނީ ހައިސިއްޔަތު މުރާޖައާކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ނިންމުންތައް ނިންމި އޮފިޝަލުންގެ އަމަލުތައް ވެސް ތަހުގީގުކުރާނެ ކަމަށް އެ އޮފީހުން ބުންޏެވެ.
މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަތިޔާރު ގުދަންކުރުމުގެ މައްސަލައިގައި ޔޫކްރެއިންގެ ބޮޑުވަޒީރު ސަރްގީ ކޮރެޓްސްކީ ވެސް ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިދިޔަ ޖުލައި މަހު ވިޝްނޭވްގައި ހުރި ހަތިޔާރު ގުދަނަކަށް ދިން ހަމަލާގައި ނުވަ މީހުން މަރުވެ 280 ގެއަށް ގެއްލުންވި ހާދިސާއިން ފިލާވަޅު ލިބިފައިނުވުމަކީ ޖިނާއީ އިހުމާލެކެވެ. އެ ހާދިސާގެ ތަހުގީގުން އެނގުނު ގޮތުގައި، ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުންޏަކުން ވަނީ ގޮވާތަކެތި ރައްކާކުރުމުގެ ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފުވެފައެވެ.
ޓްކަޗެންކޯ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބޮރިސްޕިލް ޑިސްޓްރިކްޓަށް ދިން ވަކި ހަމަލާއެއްގައި އުމުރުން 14 އަހަރުގެ ކުއްޖަކު ވަނީ މަރުވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޮބޮލޮންސްކީއަށް ވެއްޓުނު ރަޝިޔާގެ ޑްރޯނެއްގެ ސަބަބުން އުމުރުން ދެ އަހަރުގެ ކުއްޖަކު މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ކީވްގެ މޭޔަރު ވިޓާލީ ކްލިޗްކޯ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ހެނދުނު ކީވްއަށް ދިން ހަމަލާތަކެއްގައި އުމުރުން 18 އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖަކާއެކު ޖުމްލަ ފަސް މީހަކަށް އަނިޔާވެފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ފާއިތުވި 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ޔޫކްރެއިންގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުން ފަސް މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ އޮފިޝަލުން ބުނެއެވެ. ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އޮޑޭސާ، ޑްނިޕްރޮޕެޓްރޮވްސްކް، ސޫމީ އަދި ޒަޕޮރީޜިއާއަށް ވެސް ރަޝިޔާއިން ވަނީ ހަމަލާތައް ދީފައެވެ. ނަމަވެސް ޔޫކްރެއިންގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނީ ރަޝިޔާގެ 233 ޑްރޯން ވައްޓާލާފައިވާ ކަމަށެވެ.
ފަހަކަށް އައިސް ރަޝިޔާއާއި ޔޫކްރެއިނުން ވައިގެ ހަމަލާތައް އިތުރުކޮށްފައިވާއިރު، ޔޫކްރެއިނުން އަންނަނީ ރަޝިޔާގެ އިގުތިސާދީ އަމާޒުތަކަށް ހަމަލާދެމުންނެވެ. އެގޮތުން، ރަޝިޔާގެ އެންމެ ބޮޑު އޮންލައިން ވިޔަފާރި ކުންފުނި ކަމަށްވާ ވައިލްޑްބެރީސްގެ އިމާރާތްތަކަށް ޔޫކްރެއިނުން ވަނީ ހަމަލާދީފައެވެ. ޔޫކްރެއިނުން ބުނާ ގޮތުގައި އެއީ ރަޝިޔާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ބޭނުންވާ ސާމާނު ފޯރުކޮށްދޭ ކުންފުންޏެކެވެ. ނަމަވެސް ރަޝިޔާއިން އެކަން ދޮގުކުރެއެވެ.
ރަޝިޔާގެ އޮފިޝަލުން ބުނި ގޮތުގައި، ފާއިތުވި 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ބެލްގޮރޮޑް އަދި ރޮސްޓޯވް ސަރަހައްދަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި ދެ މީހުން މަރުވެ، 25 މީހަކަށް ވަނީ އަނިޔާވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރަޝިޔާއިން ހިފާފައިވާ ޒަޕޮރީޜިއާ ސަރަހައްދަށް ރަޝިޔާއިން އައްޔަންކޮށްފައި ހުންނަ ގަވަރުނަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޔޫކްރެއިނުން ވިޔަފާރި މަރުކަޒަކަށް ދިން ހަމަލާއެއްގައި ހަތަރު މީހަކަށް ވަނީ އަނިޔާވެފައެވެ.
ރަޝިޔާގެ އޮންލައިން ވިޔަފާރި ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ އޮޒޯން އިން ބުނީ، ޔޫކްރެއިންގެ ޑްރޯން ހަމަލާއެއް އެ ކުންފުނީގެ ލޮޖިސްޓިކްސް މަރުކަޒަކަށް އެރުމާ ގުޅިގެން، އެހެން މަރުކަޒެއްގެ މަސައްކަތްތައް މެދުކަނޑާލައި މުވައްޒަފުން ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އޮޒޯން ކުންފުނިން އިތުރަށް ބުނި ގޮތުގައި، މި ހަފުތާގެ ކުރީކޮޅު ކްރަސްނޮޑާރ، ދާގިސްތާން، ސްޓަވްރޮޕޯލް އަދި އަޑިގޭއާގައި ހުރި އެ ކުންފުނީގެ މަރުކަޒުތަކަށް ވެސް ހަމަލާތައް އަމާޒުވެ، އެތައް ބަޔަކަށް އަނިޔާވެ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވެއެވެ.
